İzmir’de özellikle 30’lu ve 40’lı yaşlardaki birçok kişinin nüfus kayıtlarında doğum yeri Konak olarak yer alıyor. Bu durum, kişinin Konak’ta yaşadığı ya da büyüdüğü anlamına gelmiyor. İzmir’in yakın geçmişindeki sağlık altyapısı ve doğum uygulamaları bu tablonun ortaya çıkmasında belirleyici oldu.
DOĞUMLAR KONAK MERKEZLİ HASTANELERDE YAPILIYORDU
1980’li ve 1990’lı yıllarda İzmir’de doğumların önemli bir bölümü Konak ilçesindeki hastanelerde gerçekleştiriliyordu. Bu dönemde Konak Doğum Hastanesi, kent genelinden gelen anne adaylarının en sık başvurduğu sağlık kurumları arasında yer aldı. Tarihi bir geçmişe sahip olan hastane, uzun yıllar İzmir’in ana doğum merkezlerinden biri olarak hizmet verdi.
Bunun yanı sıra yine Konak sınırları içinde bulunan Çınarlı Hastanesi ve Hayat Hastanesi de doğum yapılan sağlık kuruluşları arasındaydı. Hayat Hastanesi ise bir süre önce kapatılarak hizmet dışı kaldı.
Ailesi Karşıyaka, Bornova, Buca ya da başka bir ilçede yaşayan birçok kişi, doğum için Konak’taki bu hastanelere yönlendirildi. Doğum nerede gerçekleştiyse nüfus kayıtlarına da o ilçe yazıldı. Bu nedenle İzmir’in farklı ilçelerinde büyüyen çok sayıda kişinin nüfus cüzdanında doğum yeri Konak olarak yer aldı.
“KONAK’TA HİÇ YAŞAMADIM AMA NÜFUSTA KONAK YAZIYOR”
Bugün İzmir’de sıkça duyulan “Konak’ta hiç yaşamadım ama nüfusta Konak yazıyor” ifadesi, bu dönemin doğal bir sonucu olarak öne çıkıyor. Kentin farklı ilçelerinde yaşayan binlerce kişi, resmî kayıtlarda ortak bir doğum yeri bilgisi taşıyor.
Bu durum zamanla İzmir’de doğmuş belli bir kuşağın ortak deneyimi hâline geldi.
YENİ KİMLİKLERLE BİRLİKTE DOĞUM YERİ BİLGİSİ KALDIRILDI
Son yıllarda ilçe devlet hastanelerinin ve özel hastanelerin yaygınlaşmasıyla doğumlar farklı ilçelerde yapılmaya başlandı. Ayrıca yeni tip Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartlarında doğum yeri bilgisi artık yer almıyor. Kimliklerde yalnızca doğum tarihi bulunuyor.
Bu değişiklikle birlikte Konak doğumlu olarak kayıtlara geçen kuşak, yeni nesillerden nüfus üzerinden ayırt edilemez hâle geldi.
BİR KAYIT, İZMİR’İN KENT HAFIZASI
Nüfus cüzdanlarında yer alan “Konak” ibaresi, yalnızca idari bir bilgi değil; İzmir’in geçmişteki sağlık sistemi, merkezileşme yapısı ve kent yaşamına dair bir dönemi yansıtıyor. Yeni kimliklerle birlikte bu bilgi resmî belgelerden çıkmış olsa da, İzmir’de doğmuş bir kuşağın hafızasında yaşamaya devam ediyor.
