İzmir, 26 Kasım 2023’te yaşanan ve kenti etkisi altına alan deniz taşması felaketinin ardından, benzer bir meteorolojik tabloyla karşı karşıya. TMMOB Meteoroloji Mühendisleri Odası İzmir Temsilcisi Ayşegül Akıncı Yüksel, Akdeniz’deki Cenova Körfezi üzerinden gelen dinamik kökenli alçak basınç merkezinin İzmir Körfezi’nde yaratacağı etkilere ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.
CENOVA SİKLONU VE LODOS ETKİSİ
Önümüzdeki iki gün boyunca (Perşembe ve Cuma) etkili olması beklenen sistemin, İzlanda kökenli alçak basınç merkezinin etkisiyle oluştuğunu belirten Yüksel, bu durumun İzmir Körfezi’nde uzun süreli lodos fırtınasına ve deniz seviyesinin yükselmesine neden olabileceğini vurguladı.
Yüksel, "Körfezi etkileyen en kritik faktör rüzgarın hızı değil, sürekliliği ve yönüdür. Rüzgarın güney ve güneybatıdan (Lodos) 40 ila 60 km hızla, 6-12 saatten uzun süre esmesi denizi içeri doğru şişiriyor. Bu durum, anlık fırtına şiddetinden çok daha büyük risk oluşturuyor" dedi.
"1 SANTİMLİK BASINÇ DÜŞÜŞÜ DENİZİ YÜKSELTİYOR"
Deniz taşmasının tek bir nedene bağlı olmadığını, meteorolojik koşulların üst üste gelmesiyle oluştuğunu belirten Yüksel, teknik detayları şöyle aktardı:
"Basınçtaki her 1 hPa’lık düşüş, deniz seviyesinde yaklaşık 1 cm’lik artışa neden olur. 995-1000 hPa civarındaki sistemler İzmir için kritiktir. İzmir Körfezi’nin sığ, dar boğazlı ve yarı kapalı yapısı, rüzgarla itilen suyun körfez içinde hapsolmasına yol açıyor. Bu yüzden fırtına olmasa bile kuvvetli rüzgarlarda su seviyesi normalin üzerine çıkabiliyor."
RİSKLİ BÖLGELER: MAVİŞEHİR, BOSTANLI, KARŞIYAKA
Deniz suyunun yükselmesiyle birlikte dalgaların kıyı setlerini aşabileceğine dikkat çeken Yüksel, özellikle Mavişehir, Bostanlı, Alaybey ve Karşıyaka hattının risk altında olduğunu belirtti. Yüksel, "Kıyı dolgusu ve sert zeminler dalgayı geri yansıtarak taşmanın şiddetini artırıyor" uyarısında bulundu.
"YAĞMUR SUYU DENİZE AKAMAYABİLİR"
Yüksel, yaşanabilecek en büyük sorunun "ters basınç" olduğunu ifade etti. Beklenen kuvvetli yağışların, deniz seviyesinin yükselmesi nedeniyle denize deşarj olamayacağını belirten Yüksel, "Deniz taşması ile kıyı drenajları ters basınç altında kalır. Yani biriken yağmur suları denize doğru akışa geçemez, bu da su baskınlarını artırır" dedi.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ TEHDİDİ BÜYÜTÜYOR
Dünya genelinde iklim değişikliğine bağlı olarak deniz seviyelerinin yükseldiğini hatırlatan Yüksel, İzmir Körfezi gibi yarı kapalı havzalarda bu tür olayların sıklığının ve şiddetinin artacağını söyledi.
SON TAHMİNLER: İKİ KRİTİK DALGA GELİYOR
Son model çıktılarına göre 12 Şubat Perşembe ve 13 Şubat Cuma sabah saatlerinde körfezin kuzeybatısından geçecek iki ayrı alçak basınç merkezi öngörülüyor. Yüksel, "Her iki sistemin de tahmin edildiği gibi gerçekleşmesi durumunda, deniz kabarması ve taşması emareleri mevcuttur. Vatandaşlarımızın Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün anlık hava tahminlerini ve uyarılarını dikkatle takip etmesi gerekmektedir" ifadelerini kullandı.
