Tagesschau’nun haberine göre; Finlandiya, yüksek radyoaktif nükleer atıklar için bir yeraltı depolama tesisinin işletilmesine onay veren dünyadaki ilk ülke oldu. Kullanılmış nükleer yakıtların 400 metre derinlikte depolanması planlanıyor. Finlandiya’da, toplam beş reaktör ünitesine sahip Olkiluoto ve Loviisa adlı iki nükleer santral faaliyet gösteriyor.
Finlandiya’nın batısındaki Olkiluoto Adası’nda, aynı adı taşıyan nükleer santralin bulunduğu bölgede yeni depolama tesisi inşa edildi. Tesis, yer üstündeki bir paketleme tesisi ile “Onkalo” adlı nihai depolama bölümünden oluşuyor. Nihai depolama tesisinin işletmecisi Posiva, 2015 yılında inşaat ruhsatını almış ve ertesi yıl inşaat çalışmalarına başladı.
DEPOLAMA TESİSİ 100 YIL SONRA KAPANACAK
Elde edilen bilgilere göre; tesiste en fazla 6 bin 500 ton uranyum depolanabilecek. Kullanılmış nükleer yakıtlar, beş santimetre kalınlığında bakır bir kılıfla çevrili dökme demir bir iç parçadan oluşan özel kaplarda muhafaza ediliyor. Bu kaplar, kayaya açılan deliklere indiriliyor ve bentonitten yapıldı. Ayrıca ek bir koruyucu tabakayla çevreleniyor. Nihai depolama tesisinin en fazla 100 yıl sonra kapatılması planlanıyor.
NÜKLEER ATIKLARIN DEPOLANMASINA NE ZAMAN BAŞLANACAK?
İlk nükleer atıkların ne zaman depolanmaya başlanacağı henüz kesinleşmedi. Posiva’ya göre; nihai depolama tesisinin devreye alınması için henüz kesin bir takvim bulunmuyor. Şu anda tesisin faaliyete geçebilmesi için Radyasyondan Korunma ve Nükleer Güvenlik Kurumu’nun denetim yapması ve ardından işletmeye alınmasına onay vermesi gerekiyor.
Finlandiya, onlarca yıldır düşük ve orta düzeyde radyoaktif atıkları depoluyor. Bu atıklar, yakındaki bir tesiste yaklaşık 60 ila 1000 metre derinlikte muhafaza ediliyor. Ancak Onkalo, kullanılmış nükleer yakıtlar için tasarlanan ilk nihai depolama tesisi.
ALMANYA NÜKLEER ATIKLAR İÇİN ARAYIŞTA
Diğer ülkeler de nükleer atıklar için nihai depolama tesisleri arıyor. Örneğin Almanya, son nükleer reaktörlerini 2023’te kapatmış olmasına rağmen, yaklaşık 27 bin metreküp yüksek radyoaktif nükleer atık için hâlâ bir depolama tesisi bulmak zorunda. Almanya, atıklarını şu anda çeşitli eyaletlerde bulunan 16 yer üstü ara depolama tesisinde muhafaza ediyor.
