Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, Kaos GL Derneği hakkında “müstehcenlik” iddiasıyla soruşturma başlattı. Soruşturma kapsamında Ankara, Mersin, İstanbul ve İzmir’in de aralarında bulunduğu 15 ilde LGBTİ+ dernekleri, aktivistler ve bazı iş yerleri hedef alındı.
Gece saat 01.00 itibarıyla başlayan operasyonlarda polis ekipleri, Kaos GL yönetim ve denetim kurulu üyelerinin evlerinde arama yaptı. Şehir dışında bulunan bazı şüpheliler Ankara’ya götürülürken, derneğin Ankara’daki merkez ofisinde de arama gerçekleştirildi. Aramalarda telefon, bilgisayar, tablet ve taşınabilir belleklere el konuldu.
Başsavcılığın 26 şüpheli hakkında gözaltı talimatı verdiği operasyonda 21 kişi gözaltına alındı. Beş şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü bildirildi.
Türkiye’nin en eski LGBTİ+ örgütlerinden biri olan Kaos GL, 32 yıllık tarihinde daha önce de çeşitli soruşturmalar, kapatma girişimleri ve etkinlik yasaklarıyla karşı karşıya kaldı.
KAOS GL NASIL KURULDU?
Kaos GL’nin temelleri, 1990’ların başında Ankara’da Küçük ve Büyük Gençlik Parkı çevresinde bir araya gelen, daha sonra evlerde buluşmaya başlayan bir grup tarafından atıldı.
Grubun çekirdeğini, İnsan Hakları Derneği Ankara Şubesi bünyesindeki Gey ve Lezbiyen Hakları Komisyonu’nda yer alan aktivistler oluşturdu. Bu buluşmalar, 1994 yılında bir dergi çıkarma fikrine dönüştü.
Kaos GL dergisinin ilk sayısı, “Yalnızca seksist değil aynı zamanda heteroseksist bir toplumda yaşıyoruz” başlığıyla 20 Eylül 1994’te yayımlandı. Fotokopiyle çoğaltılan derginin dağıtımı gönüllüler tarafından yapıldı.
Kaos GL grubu, 1999 sonbaharında bir kültür merkezi açtı. Örgüt, 2001 yılında Ankara’daki 1 Mayıs eylemine “Kaos GL, Eşcinsellerin Sesi” pankartıyla katıldı.
2003-2005 ARASINDA HANGİ ADIMLAR ATILDI?
Kaos GL, 23-24 Mayıs 2003’te “Gey-Lezbiyenlerin Sorunları ve Toplumsal Barış İçin Çözüm Arayışları Sempozyumu”nu düzenledi.
Sempozyumun ardından yürütülen tartışmalar ve komisyon çalışmaları yaklaşık iki yıl sürdü. Bu süreç, 29 Haziran 2004’te Kaos GL Kurultayı’na dönüştü.
2003-2004 yıllarında Türk Ceza Kanunu’nun değişim sürecinde Kaos GL, Lambdaistanbul ile birlikte çalışmalar yürüttü.
Kurultayın ardından yapılan resmi başvuruyla Kaos GL, 15 Temmuz 2005’te tüzel kişilik kazandı. Ancak Ankara Valiliği, Türk Medeni Kanunu’nun 56. maddesine dayanarak derneğin adının ve tüzüğünün “ahlaka aykırı” olduğunu öne sürdü ve kapatılması için cumhuriyet savcılığına başvurdu.
Dosyayı inceleyen Basın Savcısı ise “eşcinsel olmak ahlaksız olmak anlamına gelmez” gerekçesiyle dava açılmasına gerek olmadığına karar verdi.
DERNEK ÇALIŞMALARINI HANGİ ALANLARDA SÜRDÜRDÜ?
Bu kararın ardından ILGA Genel Sekreteri, dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’a LGBTİ+ haklarının insan hakları olduğunu belirten bir mektup gönderdi. Mektuba yanıt verilmedi.
Kaos GL, 29 Mayıs 2008’de Lambdaistanbul’un kapatılması kararına karşı basın açıklaması düzenledi. Açıklamaya Mor ve Ötesi grubundan Kerem Kabadayı ile BDP milletvekili Ufuk Uras da katıldı.
Dernek, 2008 yılından itibaren LGBTİ+ mültecilerin yaşadığı sorunlara yönelik çalışmalar yürütmeye başladı. Mülteci Hakları Programı kapsamında raporlar hazırlayan Kaos GL, hukuki danışmanlık hizmeti de sundu.
Kaos GL ayrıca akademik yayın niteliğindeki KaosQ+ dergisini yayımladı. Dernek, 2015 yılında Hrant Dink Ödülü’ne layık görüldü.
ANKARA VALİLİĞİ’NİN YASAKLARI NASIL SONUÇLANDI?
Ankara Valiliği, 19 Kasım 2017’de Alman LGBTİ Film Günleri’ni yasakladı. Bu kararın ardından kentteki tüm LGBTİ+ etkinlikleri süresiz olarak yasaklandı.
Kaos GL, valiliğin kararına karşı dava açtı. Ankara Bölge İdare Mahkemesi, Nisan 2019’da verdiği kararda yasağın süre ve kapsam bakımından belirsiz olduğunu belirterek işlemi hukuka aykırı buldu.
Valilik, 3 Ekim 2018’de ODTÜ Onur Yürüyüşü ile Ankara Barosu’nun bir basın açıklamasını da engelleyen ikinci bir yasak kararı aldı.
Kaos GL bu karara da itiraz etti. Ankara 2. İdare Mahkemesi, 29 Ocak 2020’de verdiği ve 23 Mart 2020’de açıkladığı kararda, valiliğin yasağa ilişkin somut bir belge sunamadığını belirterek işlemi hukuka aykırı buldu.
