1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri çiftçilerin Ziraat Bankası’ndan ve Tarım Kredi Kooperatifleri’nden “Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi” kullandırılmasını geçmiş koşullardan farklı olarak özel şartlara bağladı.
Yeni kararnameyle “çiftçilerin kamuya vadesi geçen borcunun bulunmaması” şartı eklenerek Vergi Dairesinden ve Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SGK) “borcu yoktur” belgesi getirmesi zorunlu tutuldu.
Çiftçiler Sendikası (Çiftçi-Sen) Genel Başkanı Ali Bülent Erdem tarafından çıkarılan kararnameye ilişkin basın açıklaması yapıldı. Genel Başkan Erdem, “Çıkartılan kararname ve yönetmelikler küçük çiftçileri iflasa sürüklüyor” dedi.
“2026 YILINDA ÇİFTÇİLERİ DAHA DA ZOR GÜNLER BEKLİYOR”
2025 yılında tarım ve gıda şirketlerinin piyasa üzerindeki kontrollerinin daha fazla arttığı belirten Erdem şöyle devam etti: “Bunun sonucu, çiftçiler hangi ürünü üretirlerse üretsinler ürünlerini değerlerinde satamadılar, girdi maliyetleri ise alabildiğine arttı. İklim krizinin yarattığı olumsuz etkiler de eklenince çiftçiler borçlarını ödeyemez, üretimlerini yapamaz duruma düştüler.
Çiftçilerin bırakıldığı böylesine kötü bir durumda, Tarım ve Orman Bakanlığı çıkarttığı bir Yönetmelik’le 2 yıl üst üste işleyemediği tarım arazilerine el konulup kiraya verilmesini gündeme getirdi. etmedi,1 Ocak 2026’ dan itibaren yürürlüğe giren 2025/9567, 2025/10159, 2025/10524 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri de çiftçileri 2026 yılında daha da zor günlerin beklediğinin habercisi oldu.”
“BU UYGULAMA ÇİFTÇİLERİ TOPRAĞINDAN KOPARACAK”
Yürürlüğe giren kararname ile çiftçilerin Ziraat Bankası’ndan ve Tarım Kredi Kooperatifleri’nden “Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi” kullandırılmasını geçmiş koşullardan farklı olarak özel şartlara bağlandığını belirten Erdem, “Yeni kararnameyle “çiftçilerin kamuya vadesi geçen borcunun bulunmaması” şartı eklenerek "Borcu yoktur” belgesi getirmesi zorunlu tutuldu.
Ayrıca bu yönetmeliklerde geçmişte her çiftçinin yararlanabilmesini sağlayan “yararlanırlar” ibaresi de değiştirilerek “ yararlanabilirler” ibaresi eklenerek şartlar yerine getirilse bile hangi çiftçinin kredi alabileceği bu kurumların yöneticilerinin keyfiyetine bırakıldı. Anti-demokratik, keyfi bir uygulamanın kabul edilebilmesi mümkün değil.
Kredi vermedeki koşullar düşük faizli yem, mazot vb. girdiler içinde uygulanmaya konuldu. Düşük faizli veya kısa dönem vadeli faizsiz olarak ortaklara verilen girdilerde de yüksek faiz uygulamasına geçildi. Çiftçileri topraklarından ve mesleklerinden daha hızlı kopmasına neden olacak bu uygulamalar, şirketlerin üretimi ve gıdayı daha iyi kontrol etmelerini sağlamalarına yönelik” dedi.
“KOOPERATİFÇİLİK YASASI DEĞİTİRİLEREK DEMOKRATİK OLMALI”
Çiftçi-Sen’in açıklamasının tamamı şöyle: “Çiftçi-Sen olarak diyoruz ki;
İktidar şirket tarımcılığı yanlısı bu politika ve uygulamalardan vazgeçmeli, “Kararnamelerini” ve “Yönetmeliklerini” geri çekerek çiftçilerin lehine politikalar ve desteklemeler yapmalı.
Kooperatifçilik yasası değiştirilerek demokratikleştirmeli, iktidarların ve yöneticilerinin karar verdiği, şirket gibi bir yönetilen işletmeler olmaktan çıkartılmalı, üyelerinin söz, yetki, karar sahibi olduğu organizasyonlar haline getirilmeli.
Çiftçiler SGK Borçlarını, vergi ve kredi borçlarını keyfi nedenlerle değil, uygulanan tarım politikaları nedeniyle borç batağına düşürüldükleri için ödeyemiyorlar. İktidar, çiftçilerin düşürüldüğü kötü durumdan çıkmalarını sağlayacak uygulamaları devreye sokmak yerine, onları daha da borçlu hale getirecek kararname ve yönetmelikler çıkarmaktadır. Yoksulların gıdaya erişimi daha da güçleştirecek uygulamalara son verilmeli.
Düşük faizli kredi vermek için çiftçilerden istenen Vergi Dairesinden ve Sosyal Güvenlik Kurumundan (SGK) “Borcu yoktur” belgesi getirmesi şartı kaldırılmalı.
Faizsiz veya düşük faizli kredi uygulamaları, ayrım yapılmaksızın tüm Tarım Kredi Kooperatifi ortakları için erişilebilir olmalı.”
