CHP İzmir İl Sekreteri İnanç Nurlu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Kemal Kılıçdaroğlu’na yöneltilen ittifak eleştirilerine ilişkin açıklama yaptı. Nurlu, ittifak kurmanın CHP’nin köklü tarihinde birçok örneği olduğunu belirterek, “Kemal Kılıçdaroğlu döneminde uygulanan ittifak siyasetine tarihsel perspektiften bakıldığında, bunun CHP’nin geçmişinden tamamen kopuk bir yöntem olmadığı görülmektedir” ifadelerine yer verdi.
“KOALİSYONLAR CHP İÇİN YENİ DEĞİL KÖKLÜ BİR GELENEK”
Kemal Kılıçdaroğlu döneminde en çok eleştirilen konulardan biri, farklı siyasi partilerle kurulan ittifaklar ve bu partilere verilen milletvekilliği kontenjanları oldu. Oysa Cumhuriyet Halk Partisi’nin tarihine biraz daha yakından bakıldığında, ittifaklar, koalisyonlar ve siyasi uzlaşmaların CHP açısından yeni değil, aksine oldukça köklü bir gelenek olduğu görülür.
“CHP İKTİADAR OLABİLDİĞİ DÖNEMLERDE SİYASİ PARTİLERLE İŞ BİRLİĞİ YAPARAK BAŞARMIŞTIR”
“Öncelikle önemli bir gerçeğin altını çizmek gerekir” diyen Nurlu, “Cumhuriyet Halk Partisi, çok partili siyasi hayata geçilen 1950 yılından sonra hiçbir zaman tek başına iktidar olamamıştır. 1950 öncesindeki tek parti dönemini bir kenara bırakırsak, CHP’nin iktidarda yer aldığı bütün dönemler ya koalisyon hükümetleri ya da dışarıdan destekli hükümetler şeklinde gerçekleşmiştir. Bu durum aslında CHP’nin siyasal tarihinin önemli bir özelliğini ortaya koymaktadır. Parti, iktidar olabildiği dönemlerde bunu çoğunlukla başka siyasi partilerle iş birliği yaparak başarmıştır” ifadelerine yer verdi.
“CHP YÜZDE 36 OY ALDIĞI DÖNEMDE BİLE KOALİSYON KAÇINILMAZ HALE GELMİŞTİ”
Nurlu, “1961 seçimlerinde CHP yüzde 36,7 oy aldı. Buna rağmen tek başına hükümet kuracak çoğunluğa ulaşamadı. Bunun üzerine Adalet Partisi ile koalisyon kuruldu. CHP’nin oy oranı yüzde 36,7, Adalet Partisi’nin oy oranı ise yüzde 34,8’di. Daha sonra kurulan yeni hükümetlerde CHP, Yeni Türkiye Partisi ve Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi ile de ortaklık yaptı. Yani CHP’nin yüzde 36’nın üzerinde oy aldığı bir dönemde bile koalisyon kaçınılmaz hale gelmişti” diye konuştu.
Nurlu sözlerine şöyle devam etti:
1973 seçimlerinde Bülent Ecevit liderliğindeki CHP yüzde 33,3 oyla birinci parti oldu. Ancak bu oran yine tek başına iktidara yetmedi. Bunun üzerine Milli Selamet Partisi ile koalisyon kuruldu. MSP’nin oy oranı yaklaşık yüzde 12 seviyesindeydi. Bugün birçok kişinin CHP tarihinin en başarılı dönemlerinden biri olarak gördüğü Kıbrıs Barış Harekâtı da işte bu CHP-MSP koalisyonu döneminde gerçekleştirildi.
“CHP TARİHİNDEKİ REKOR OY ORANI BİLE TEK BAŞINA HÜKÜMET KURMAK İÇİN YETMEMİŞTİR”
Daha da dikkat çekici olanı 1977 seçimleridir. CHP bu seçimde yüzde 41,4 oy aldı. Bu oran, çok partili hayata geçildikten sonra CHP’nin ulaştığı en yüksek genel seçim sonucudur. Ancak yüzde 41,4 oy bile CHP’nin tek başına iktidar olması için yeterli olmadı. Yani CHP tarihindeki rekor oy oranı dahi tek başına hükümet kurmaya yetmemiştir. 1991 seçimlerinde ise sosyal demokrat çizgiyi temsil eden SHP yüzde 20,8 oy aldı ve Doğru Yol Partisi ile koalisyon kurdu. Daha sonra CHP ile SHP birleştiğinde bu hükümet CHP’nin de içinde bulunduğu bir hükümet haline geldi.
“UZLAŞMA, KOALİSYON VE İTTİFAK SİYASİ BİR İSTİSNA DEĞİL, NEREDEYSE KURALDIR”
“Bu tarihsel tablo bize önemli bir gerçeği göstermektedir” diyen Nurlu, “CHP’nin siyasi tarihinde uzlaşma, koalisyon ve ittifak siyaseti bir istisna değil, neredeyse kuraldır. Bir başka tartışma konusu ise koalisyon ortaklarına verilen bakanlıklardır. Bugünden bakıldığında bazı çevreler küçük partilere verilen milletvekilliği kontenjanlarını veya planlanan bakanlık dağılımlarını eleştirmektedir. Ancak Türkiye’nin bütün koalisyon deneyimlerinde bakanlıklar oy oranlarına göre matematiksel olarak dağıtılmamıştır” dedi.
“KEMAL KIILIÇDAROĞLU’NA BAKILDIĞINDA…”
“1961’de Adalet Partisi, 1974’te Milli Selamet Partisi, 1991’de SHP ve DYP arasında yapılan paylaşımda da temel ölçüt yalnızca oy oranı değil, hükümetin kurulabilmesi ve sürdürülebilmesiydi” diyerek sözlerine devam eden Nurlu şöyle konuştu:
“Bazen yüzde 10 oy alan bir parti, hükümet çoğunluğu için kritik öneme sahip olduğundan çok daha fazla siyasi ağırlık elde edebilmiştir. Çünkü koalisyon siyasetinin doğasında pazarlık, uzlaşma ve ortak sorumluluk vardır. Bu nedenle Kemal Kılıçdaroğlu döneminde uygulanan ittifak siyasetine tarihsel perspektiften bakıldığında, bunun CHP’nin geçmişinden tamamen kopuk bir yöntem olmadığı görülmektedir. İnönü döneminde de, Ecevit döneminde de, SHP döneminde de sosyal demokrat hareket iktidar ortağı olabilmek için başka siyasi partilerle iş birliği yapmak zorunda kalmıştır”
“İTTİFAK SİYASETİ CHP GELENEĞİNDE BİR SAPMA DEĞİL, SİYASETİN ÖNEMLİ BİR PARÇASIDIR”
“CHP tarihinde yüzde 36,7 oy alan İnönü koalisyon kurmak zorunda kalmışsa, yüzde 33,3 oy alan Ecevit MSP ile ortaklık yapmışsa, yüzde 41,4 oy alan CHP bile tek başına iktidar olamamışsa; bugün ittifak kurmayı başlı başına bir başarısızlık ölçütü olarak görmek ne kadar doğrudur? Bu sorunun cevabı herkes için farklı olabilir. Ancak tarihsel gerçek şudur: Cumhuriyet Halk Partisi’nin çok partili siyasi hayattaki iktidar deneyimlerinin tamamına yakını uzlaşma, ittifak ve koalisyonlarla şekillenmiştir. Bu nedenle ittifak siyaseti, CHP tarihinde bir sapma değil; uzun yıllara yayılan siyasi geleneğin önemli bir parçasıdır”
