Ebeveyn desteğinin çocukluk ve ergenlik döneminde akademik başarıdan psikolojik iyi oluşa kadar birçok alanda olumlu etkileri olduğu uzun süredir biliniyor. Ancak bilim insanlarına göre bu destek, genç yetişkinlik döneminde aynı sonucu vermeyebiliyor. ABD’de yürütülen yeni bir çalışma, aşırı ilgili ebeveynlik ile gençlerin mesleki statüsü arasında olumsuz bir ilişki olduğunu gösterdi.
AŞIRI MÜDAHALECİ EBEVEYNLİK KARİYER BAŞLANGICINI ZORLAŞTIRIYOR
Cumhuriyet'in haberine göre, ebeveynleriyle çok güçlü ve yoğun bağlara sahip genç yetişkinlerin, yaşıtlarına kıyasla daha düşük “mesleki prestije” sahip işlerde çalıştığı belirlendi. Araştırmaya göre, iyi niyetli ancak aşırı yönlendirici ebeveyn tutumu, gençlerin iş hayatına güçlü bir başlangıç yapmasını zorlaştırabiliyor.
Çalışmanın yazarı sosyolog Prof. Anna Manzoni, ebeveyn desteğinin çocuklukta faydalı olduğunu ancak genç yetişkinlikte bu rolün değişmesi gerektiğine dikkat çekti. Manzoni, bu dönemde aşırı rehberliğin gençlerin bağımsız karar alma ve sorumluluk üstlenme becerilerini zayıflattığını vurguladı.
“AİLE SOSYAL SERMAYESİ” MESLEKİ PRESTİJİ NASIL ETKİLİYOR?
Araştırma, iki temel kavram üzerine yoğunlaştı: aile sosyal sermayesi ve mesleki prestij.
Aile sosyal sermayesi; ebeveynlerin çocuklarına günlük etkileşimler yoluyla sunduğu destek, bilgi ve yönlendirmeleri ifade ediyor. Mesleki prestij ise bir mesleğin toplumdaki konumu, ortalama gelir ve eğitim düzeyi gibi ölçütler dikkate alınarak değerlendiriliyor.
Araştırmacılara göre, aile sosyal sermayesinin aşırı yüksek olduğu durumlarda gençlerin mesleki prestijinin düşme eğilimi gösterdiği belirlendi. Buna karşın, ebeveyn etkisinin daha sınırlı olduğu gençlerin kariyer basamaklarını daha hızlı ve sağlam adımlarla tırmandığı görüldü.
VERİLER NE GÖSTERİYOR?
Çalışmada, ABD’de 18–28 yaş aralığındaki gençleri kapsayan ve yaklaşık 10 yıl süren ulusal bir anketin verileri incelendi. Toplam 2 bin 680 kişinin yanıtladığı ve yaklaşık 8 bin anketten oluşan veri seti analiz edildi. Bulgular, aşırı ebeveyn müdahalesinin gençlerin mesleki ilerlemesi üzerinde olumsuz bir etki yarattığını ortaya koydu.
Araştırma ekibi, sonuçların ilk etapta kendileri için de şaşırtıcı olduğunu belirtiyor. Daha önce yapılan birçok çalışmada aile sosyal sermayesinin eğitim başarısı ve sağlıklı davranışlar üzerinde olumlu etkileri olduğu vurgulanmıştı. Ancak bu araştırma, genç yetişkinliğe geçiş sürecinde “fazla desteğin” ters etki yaratabildiğini gösteriyor.
UZMANLARDAN EBEVEYNLERE NET MESAJ: GERİ ÇEKİLİN AMA KOPMAYIN
Araştırmanın vardığı sonuç net: Genç yetişkinlik döneminde ebeveynlerin rolü yeniden tanımlanmalı. Uzmanlar, yoğun yönlendirme ve müdahale yerine, destekleyici ancak mesafeli bir yaklaşımın gençlerin bağımsızlık kazanmasını ve kariyerlerini daha sağlıklı biçimde inşa etmelerini kolaylaştırdığını vurguluyor
