Mart ayı ufukta göründü. Havalar usul usul ısınmaya, körfezin üzerindeki o gri kış perdesi aralanmaya başlarken, şehrin ritmi de değişiyor. Çok yakında hafta sonu kaçamakları, bahar turları ve "Şöyle bir deniz havası alalım" diyen misafirlerle sokaklar, meydanlar, sahiller dolup taşacak.
Ancak bu şehre adım atmadan önce, valize konması gereken görünmez bir rehber var. İzmir’in Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden geçmemiş, hiçbir resmi gazetede yayımlanmamış ama tıkır tıkır işleyen bir anayasası bulunur. Bu kuralları ihlal ederseniz kimse size ceza kesmez; sadece o meşhur, hafif tebessümlü İzmirli bakışıyla "dışarıdan" olduğunuzu anlarlar.
İşte şehre misafir olacakların bilmesi gereken o 5 altın kural…
DİL VE DİPLOMASİ
Bu kuralı sağır sultan bile duydu ama mesele sadece bir kelime tercihi değil, kültürel bir sınır çizgisidir. Tarihi bir fırına girip "İki simit alabilir miyim?" dediğinizde, tezgahın arkasındaki o anlık duraksamayı yaşamak zorundasınız. Fırıncı kaşlarını hafifçe kaldırır ve "İki gevrek veriyorum" diyerek o tarihi düzeltmeyi yapar. İtiraz etmeyin, gülümseyin. O gevreği alın ve susamlarını döke döke yiyin. Çekirdeğe "çiğdem" deme konusuna hiç girmiyorum bile, o zaten başlangıç seviyesi.
ŞEHRİN ASIL SAHİPLERİ DÖRT AYAKLILAR
Alsancak’ta, Karşıyaka’da, Kemeraltı’nda veya Tarihi Asansör’ün çevresinde yürürken kaldırımın tam ortasında, güneşin en güzel vurduğu yerde uyuyan bir köpek, kedi görürseniz, etrafından dolanacaksınız. Bu şehirde sokak hayvanları "sokak hayvanı" değil; mahallenin kadrolu sakini, esnafın mesai arkadaşı, sokağın hafızasıdır. Gittiğiniz bir kafede sandalyenizi bir kedi işgal ettiyse, yeni bir sandalye aramaya koyulun.
TEK PUSULA: DENİZİ ARKANA AL
İzmir’de yön bulmak, harita uygulamalarından ziyade güdüsel bir eylemdir. "Kuzey ne tarafta?" ya da "Üçüncü sokaktan sağa mı dönüyoruz?" gibi standart metropol tarifleri burada işlemez. Birine yol sorduğunuzda alacağınız ilk talimat değişmez: "Şimdi denizi arkana al..."
KORDON’DA YAŞAM: MİDYECİ, ÇİĞDEMCİ
Kordon sadece bir sahil şeridi değil, şehrin devasa açık hava salonudur. Ancak o yeşil çimlere öylece rastgele çökemezsiniz. Güneşin batış açısı ve ışığın o en fotojenik olduğu "altın saatler" hesaplanmalı, yan gruptaki gençlerle mesafe doğru ayarlanmalı. Markete ya da bakkala uğramanıza gerek kelmaz yanınızdan geçen çiğdemciyle ya da midyeciyle o samimi göz teması ister istemez kurulur. Kordon’da çimlere yayıldığınız o anlarda saatler durur, İzmir’in sakin ve huzurlu mesaisi başlar.
HAVALARA KANMAYIN, İZMİR’İN GÜNEŞİ İKİZLER BURCUDUR UNUTMAYIN
Özellikle mart ayında İzmir'in güneşi yalancıdır. Gündüz tişörtle sokaklarda gezerken, güneşin batışıyla birlikte körfezden esen o serin rüzgar iliklerinize kadar işleyebilir. Bu yüzden sabah otelden çıkarken "Hava çok sıcak, bir şey almayayım" yanılgısına düşmeyin. Yanınızda mutlaka ince bir ceket veya hırka bulunsun. O ceket gündüz kolda veya belde taşınır, akşam omuzlara alınır. Bahar aylarında İzmir'de hayatta kalmanın sırrı, soğan gibi kat kat giyinip günün gidişatına göre adapte olmaktır. Son bir hatırlatma; renkli şemsiyelerinizi yanınızdan ayırmayın.
