İzmir’de ortaya çıkan 70 yıllık bir doğum belgesi, kentin geçmişine dair önemli ayrıntıları yeniden gündeme taşıdı. Belgede doğum yeri Karşıyaka, Donanmacı Mahallesi, 1744 Sokak olarak yer alıyor. Tek bir resmi evrak, 1950’li yılların sağlık koşullarını, kent düzenini ve gündelik yaşam alışkanlıklarını bugüne taşıyor.
DOĞUMLAR EVDE YAPILIYORDU
1950’li yıllarda İzmir’de doğumların önemli bir bölümü hastanede değil, evlerde gerçekleştiriliyordu. Ebe gözetiminde yapılan doğumlar aile konutlarında tamamlanıyor, resmi kayıtlar da buna göre düzenleniyordu.
Donanmacı Mahallesi’nde 1744 Sokak’ta gerçekleşen ve resmi kayıtlara bu şekilde geçen doğum, dönemin olağan uygulamasını yansıtıyor. O yıllarda sağlık altyapısı bugünkü kadar yaygın değildi. İlçelere yayılmış modern hastaneler henüz bulunmuyor, doğum hizmetleri daha sınırlı imkânlarla yürütülüyordu.
BELGEDE DÖNEMİN İZLERİ VAR
70 yıllık doğum belgesinde yalnızca doğum bilgileri değil, dönemin bürokratik dili ve teknik ayrıntıları da dikkat çekiyor. Belgede yer alan telefon numaralarının 5 haneli olması, İzmir’in o yıllardaki iletişim altyapısını gösteren çarpıcı bir ayrıntı olarak öne çıkıyor.
Daktilo ile doldurulan bölümler, el yazısıyla yapılan eklemeler ve resmi mühürler, belgenin hazırlandığı dönemin kamu düzenini ve kayıt sistemini yansıtıyor.
HASTANE DÖNEMİYLE TABLO DEĞİŞTİ
1980’li ve 1990’lı yıllara gelindiğinde İzmir’de doğumlar büyük ölçüde hastanelerde yapılmaya başlandı. Kent genelinden anne adaylarının başvurduğu merkezlerin başında Konak ilçesinde hizmet veren Konak Doğum Hastanesi yer aldı. Uzun yıllar kentin ana doğum merkezlerinden biri olarak faaliyet gösteren hastane, farklı ilçelerden gelen ailelere hizmet verdi.
Yine Konak sınırları içinde bulunan Çınarlı Hastanesi ve bir dönem hizmet veren Hayat Hastanesi de doğum yapılan sağlık kuruluşları arasındaydı.
Doğumların büyük bölümünün Konak merkezli hastanelerde gerçekleşmesi nedeniyle, İzmir’in farklı ilçelerinde büyüyen çok sayıda kişinin nüfus kayıtlarında doğum yeri Konak olarak yer aldı.
“KONAK’TA HİÇ YAŞAMADIM AMA NÜFUSTA KONAK YAZIYOR” KUŞAĞI
Özellikle 30’lu ve 40’lı yaşlardaki birçok İzmirli için doğum yeri Konak ibaresi ortak bir deneyim haline geldi. Bu durum, kişinin Konak’ta yaşadığı anlamına gelmiyor; yalnızca doğumun o ilçedeki bir hastanede gerçekleştiğini gösteriyor.
Son yıllarda ilçe devlet hastanelerinin ve özel hastanelerin yaygınlaşmasıyla doğumlar farklı ilçelerde yapılmaya başlandı. Ayrıca yeni tip Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartlarında doğum yeri bilgisi kaldırıldı.
Karşıyaka, Donanmacı Mahallesi’nde 1744 Sokak’ta düzenlenen 70 yıllık doğum belgesi ise, İzmir’in evde doğum yapılan yıllarından hastane merkezli sisteme geçişine uzanan dönüşümü tek bir resmi kayıt üzerinden anlatıyor.
