28.01.2022, 08:06

Yunus’tan, ‘Söz ola kese savaşı…’

Sanatçı Sezen Aksu’nun şarkı sözleri, gazeteci Sedef Kabaş’ın bir atasözünü bir tv kanalından açıklaması, günlerdir Sezen Aksu’ya sosyal medya ve siyasiler üzerinden yapılan saldırılar, gazeteci Sedef Kabaş’ın tutuklanmasına kadar ilerleyen süreçlerde hep şunu gördük. Ağızdan çıkan laflar ve bu sözlerin kimler tarafından nasıl algılandığı ve etki veya tepki gösterdiğidir. Sadece sanatçı ve gazeteciler değil siyasilerde yukarıda bir iki söz ettiğinde aşağıda yani, vatandaş düzeyinde kıyametler kopuyor, safları ve kutupları daha da derinleştiriyor. Bu konuda senin ne söylediğin değil senin söylediklerinde karşındakinin ne anladığı daha da önem kazanmıştır. Hele hele bu ekonomi alanında ekonominin genel kabul görmüş kurallarına aykırı söz ve söylemler olursa açılan yaralar direkt vatandaşa yansıyor, onların yükünü artırıyor. Sadece finans piyasaları değil, demokrasi, hukuk ve insan hakları çerçevesinde yapılan açıklamalar da finans piyasalarını etkilemiştir. Son otuz yıl içinde bunun en belirgin örnekleri vardır. İlki, 90’lı yıllarda CHP genel başkanı Deniz Baykal ve 2010’lardan sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Damadı Berat Albayrak’ın açıklamaları ve konuşmaları idi. Bir de buna son zamanlarda Bakan Nureddin Nebati eklendi.

Siyasi Yasakların kalkması ile 1992 yılında CHP’nin başına geçen Deniz Baykal, muhalefette kaldığı ve 1999 genel seçimlerinde CHP’nin yüzde 10 ülke barajının altında kaldığı dönemlerde yaptığı açıklamalar ve söylemleri, başta hisse senedi ve tahvil piyasaları olmak üzere finans piyasalarını etkilemiştir. Hatta o dönemlerde “Baykal’ın borsada hisseleri mi var” diye çok konuşulduğu zamanlar olmuştu. Baykal sert konuşuyor borsa düşüyor, ılımlı ve yapıcı konuşuyor borsa yükseliyordu.

Bundan 20 yıl önceki söz ve söylemler ekonomiye kısmen zarar vermiş olsa da yine bir taraflarında nezaket ve hoşgörü tadını alıyorduk, siyasi parti liderleri bir masa etrafında oturup düşüncelerini açıklar diğerleri ise nezaket içerisinde kendi fikirlerini söylerlerdi. Son 5 yılda ise, daha doğrusu 15 Temmuz 2016, OHAL ve anayasa referandumu sonrası geçmişte yaşanan bu ölçekler bozuldu, yaklaşık 700-800 yıllık hoşgörü anlayışımız bir kenara bırakılarak mafya tarzı herkese gider yapan söylemlere gücü elinde bulunduranların kendisi gibi düşünmeyenlere ve güçsüzlere baskı ve zulüm yapmaya yerini bırakmıştır. Bu sürdürülmeye çalışılan durumlar bizim geçmiş kültürümüzde bulunmamaktadır. Aslında bu konularda yazacak çok şey ve çok örnek var ama ben bundan sonrasına YUNUS’tan bir şeyler mırıldanarak devam etmek istiyorum.

13. yüzyıla gidelim, Eskişehir veya civarlarında doğmuş, Anadolu’yu gezmiş ve yine Eskişehir civarında vefat ettiği bilinen, yüksek Allah aşkı ve sevgisi her ifadesinde hissedilen, Anadolu erenlerinden Taptuk Emre dergahında yoğrulmuş, Hacı Bektaşi-Veli dergahına da uğramış, tasavvufa da önem vermiş bir halk şairi olan YUNUS EMRE’nin yaşadığı sürece yazdığı ve günümüze de ulaşan yüzlerce şiiri bugünkü yaşananlara ve bugünleri bize yaşatanlara kuvvetli bir nasihat gibi olmuştur.

Yunus Emre'nin yaşadığı dönemde, Anadolu’da akınlar ve yağmalar, iç kavga ve çekişmeler, otoriter yönetimler, yönetim zaafiyet ve zayıflığı, yoksulluk, kıtlık ve kuraklıklarla halk perişan olmuştu. Yaşananlar dile gelmiş halkın yaşadıklarını, sistemin ve yönetimin sorunlarını şiirlerle dile getirerek o dönem de dahi olsa ilgililerine hoşgörü ile iletmeye çalışmıştır

Yedi-sekiz asır önce Yunus’un söylediği bu sözler bugüne kadar gelmiştir, yaşananlara bakacak olursak önümüzdeki yüzyıllara da taşınacaktır. O sözlerin bazılarına şöyle bir bakacak olursak bugün için ne kadar büyük anlam ifade ettiğini göreceğiz. Sıralayalım bu güzel ve anlamlı sözleri “Sanma ki zalimin ettiği kârdır”, “Mazlumun ahı indirir şahı”, “Bir gönül yapamazsan, yıkıp viran eyleme”, “Zulüm ile abad olanın akıbeti berbad olur”, “Nefistir seni yolda koyan, yolda kalır nefse uyan”, “Bir kez gönül yıktın ise, bu kıldığın namaz değil”, “Mal da yalan, mülk de yalan, var biraz da sen oyalan”, “Her şeyin bir vakti vardır”, şeklinde çok değerli sözler söylemiştir şiirlerinde…

Bu iktidar gelene kadar gerçekten bir hoşgörü vardı. Devlet büyükleri eleştirilir, karikatürize edilir, edilenler ise bunlara hoşgörü ile yaklaşırdı. Şimdi moda haline gelmiş cumhurbaşkanına hakaret söylemleri ve açılan davaların sayısı on binleri bulmuş, yumuşak bir eleştiri dahil hakaret olarak nitelendirilmiştir. Hep vatandaş, hep eleştiren suçlu olmuş, gözaltına alınmış, tutuklanmış… bunu yazarken aklıma Nasreddin hocanın bir fıkrası geldi… Hırsızın hiç mi suçu yok;

Bir gece Hoca’nın eşeğini çalmışlar. Eşeksiz, Nasreddin Hoca ne yapsın? Fukara, önüne gelene yalnızca bu adi hırsızlık vakasını değil, çalınan eşeğinin faziletlerini de anlatıp duruyormuş. Kim yanar Hoca’nın eşeğine? Her ağızdan bir avaz:

– Kış uykusuna mı yattın Hoca?

– Kapıya niye parmaklık yapmadın?

– Kapıyı kilitlemeyi mi unuttun yoksa?

Hoca dayanamamış: Bre, demiş, domuzdan yana mısınız, benden yana mısınız? Hırsızın hiç mi suçu yok?

Ülkeyi yönetenler, yönetim kademelerinde olanlar dillerine dikkat etmelidir, sözleri ayrıştırmamalı, husumet yaratmamalıdır. “Dillerini kopartırız”, “serçeysen serçeliğini bil” gibi sözler, işgal edilen koltuklara yakışmayan sözlerdir. Bir de durumdan vazife çıkaranların sosyal medyada yaratmış olduğu linç girişimleri eklenince işin tadı başka yerlere gidiyor. Bunun yerine sanatçıdır, düşündüğünü söylemiştir, denilip hoşgörü ve olgunlukla karşılansaydı, bu savaş olmazdı. Yunus’un şiirlerinde aktardığı “Söz ola kese savaşı” gibi, bu yüzden yönetenler daha az konuşup savaşı kesecek yapıcı sözler sarf etmelidir.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Günün Karikatürü Tümü
banner96
banner177
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 37 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
banner178
Anket Tümü
Olası bir erken seçimde veya 2023'te Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı adayı kim olmalı?