“Dijital ebeveynler” çocuklarına rol model olmalı

İnternet ve dijital araçların kullanımının giderek arttığı günümüzde, internet dünyasının içine doğan çocukları bu dünyadaki tehlikelerden korumak önemli bir konu haline geldi. Yaşar Üniversitesi akademisyenleri, anne babaların çocuklarına rol model olup onları koruması için artık “dijital ebeveyn” olmaları gerektiğini belirterek, bunun için yapılması gerekenleri anlattı.

TEKNOLOJİ 13.02.2022, 10:56
“Dijital ebeveynler” çocuklarına rol model olmalı

Türkiye İstatistik Kurumunun 2021 yılında yayınladığı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması’na göre internet kullanımı 6-15 yaş grubundaki çocuklar için 2013 yılında yüzde 50,8 iken, 2021 yılında yüzde 82,7’ye yükseldi. Bilgisayar, akıllı telefon, televizyon, akıllı saat ve oyun konsolu teknoloji ürünlerinden en az birinin sadece kendi kullanımında olduğunu beyan eden 6-15 yaş grubundaki çocukların oranı ise yüzde 66,6 oldu. Dijital oyun oynadığını belirten bu yaş grubundaki çocukların yüzde 94,7'si hemen her gün veya haftada en az bir defa olmak üzere düzenli olarak dijital oyun oynadığını beyan etti.

'DİJİTAL EBEVEYNLİK SORUMLULUK YÜKLÜYOR' 

Yaşar Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Koltuksuz ve Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ferah Onat, internetin içine doğan çocukların artık anne babalarından daha fazla bilgi sahibi olduğu günümüzde ebeveynlere de büyük bir görev düştüğünü söyledi. “Siber ya da dijital ebeveyn” kavramının son yıllardaki teknolojik gelişmelerin anne babalara yüklediği sorumluluktan ortaya çıktığını ifade eden akademisyenler, bu kavramın dijital ortamlarda çocukların eylemlerini anlama, destekleme ve düzenlemeyle ilgili ailesel çabaları tanımladığını belirtti. Çocuklarına rol model olabilmek, onları bu dünyadaki tehlikelerden koruyabilmek için öncelikle ailelerinin medya okur yazarlığının yüksek olması gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Ferah Onat, “Dijital ebeveynlikle ilgili yaklaşımlar geleneksel ebeveynlik alışkanlıklarından farklı. Bu yaklaşımlar dijital teknolojilerle çocukların yaptıkları eylemler arasında aracılık etmeye izin verir. Yani aileler, çocukların internet ve dijital medyayla olan bağlantısını düzenlemek için farklı davranışlar takınır. Bunlar geleneksel ebeveynlik davranışlarından farklıdır. Burada amaç sadece kısıtlamak ve sınırlamak değildir. Amaç, belki de çocukların yardımıyla ailenin bu dijital ortamı anlaması, bazı sosyal ağlar üzerinden çocukla etkileşim kurabilmesi, çocuğun başına gelebilecek tehlikelerin farkına varması ve onu bu konularda bilinçlendirmesidir. Çocuk büyürken telefon, tablet vb. dijital araçları ‘oyalansın’ diye çocuğa verip sanki bir dadı gibi kullanmamak gerekir” dedi.

'ÇOCUKLAR İNTERNETİN YERLİSİ, AİLELER İSE GÖÇMENİ'

“Çocuklar internetin yerlisi, biz aileler ise göçmeniz” diyen Doç. Dr. Onat, “Anne-babalar olarak internetin yerlilerden bir şeyler öğrenirken riskleri keşfedebilir, çocuklarımızla dijital dünya hakkında iletişim kurabiliriz. Öncelikle onlardan bir şeyler öğrenmeye çalışmamız gerekiyor. Çocuklarla konuşmak çok önemli. Riskler ve tehlikeler eğlenceli bir şekilde anlatılmalı. Aslında en önemlilerinden biri de ebeveynlerin kendisini eğitmesi. Çocukların kullandığı sosyal medya uygulamalarına ilgileri olmasa da ortamı anlayabilmek adına üye olup bakmalılar, kullanımını öğrenmeliler. Sosyal ağlarda çocukla arkadaş olmak iyi bir seçenek olabilir. Bunları yaparken kesinlikle dedektif gibi ya da taciz edercesine bir takiple değil de çocuğa dijital araçların kullanımı konusunda rol model olarak gerçekleştirmeliler. Örneğin uyku dönemi çok önemli, dijital araçların yatağa girmemesi gerekir. Bunun için de rol model olunması lazım. Anne, baba telefonu yatakta kullanıyorsa, yemek yerken, tuvalete gittiğinde bile sürekli elindeyse çocuk da bunu kopyalar. Çocuk gece oyun oynuyor veya mesajlaşıyorsa uyku kalitesi etkilenir ve bu da çocuğun okulda geçirdiği zamanı kötü etkileyebilir. Özetle, önce anne, baba, ağabey, abla düzenlemeyi kendisine uygulayacak, sonra çocuktan bekleyecek” diye konuştu.

'DENETLEMEK, YASAKLAMAK DEĞİLDİR' 

Özellikle 6-12 yaş grubundaki çocukların en çok vakit geçirdiği ortamların oyun programları ve video içerikli web siteleri olduğunu söyleyen Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Koltuksuz ise, “Ebeveynler, çocuklarını yasaklamadan da kontrol edebilir. Denetlemek, yasaklamak değildir. Bu yanlış anlaşılıyor. Yasakladığınızda başka problemler doğar. Aileler, çocuğuyla sitelere girip neden zararlı olabileceklerini örnek vermeli. Veliler daha bilgili olmalı. Şimdi doğan çocuk, interneti olan bir eve doğuyor. Dijital dönüşüm ani olduğu ve bir anda ortaya çıktığı için nesiller arasındaki fark bazen dramatik biçimde açılıyor. 50-60 yaş grubuna dijital dünyayı anlatmak zor ama 25-45 yaş aralığındaki anne babalar daha kolay öğrenebilir. Çocuklarıyla dijital ortamda arkadaş olmalı, sadece anne baba olarak değil siber ortamda çocuklarıyla iletişim içinde olmaları lazım” ifadelerini kullandı.

'AİLELER ÇOCUKLARIN OYNADIĞI BİLGİSAYAR OYUNLARI ÖĞRENMELİ' 

Doç. Dr. Koltuksuz, birçok ailenin oyun programlarında çocuğunu bekleyen tehlikelerin farkında olmadığının altını çizerek, “Anne babanın çocuğunun oynadığı oyun programına bakması, tanıması lazım. Bunun için de vakit ayırmaları, ilgilenmeleri gerekiyor. İnternette dolaşan çocuk tacizcileri çok büyük problem. Oyunda aktif kullanıcılar yazı gönderiyor ve bilgi alıyorlar. Anne, baba ile ilgili bilgi toplanmaya başlıyor. Bu şekilde de çocuk tacizcilerine altyapı sağlanıyor. Bunlara çok dikkat edilmeli. Aynı zamanda çocuğun eline tableti verip tek başına video izlemeye bıraktığınızda çocuk küfür ve şiddet içerikli görüntülere denk gelebilir. Bazı oyunlarda oyun kurucular virüs yüklüyor, çocuğun fotoğrafını çekebiliyorlar. Her oyunun masum olmadığı unutulmamalı” dedi.

İHA

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Günün Karikatürü Tümü
banner96
banner177
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Anket Tümü
Olası bir erken seçimde veya 2023'te Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı adayı kim olmalı?