06.09.2019, 10:06

Sorunlar büyük, çözüm küçük

Yaşadığımız hayatın belirleyicileri arasında birçok kavram yer alır. Tasarımın bu belirleyiciler arasındaki yeri pek çoğumuz tarafından genellikle anlaşılamaz veya fark edilemez. İnsanlara “sorun nedir?” diye sorduğunuzda, herkesin sorunun ne olduğuna dair gerçekçi ve doğru tespitler ortaya koyduğunu görebilirsiniz. Ancak “çözüm nedir?” dediğinizde cevap çoğu kez karmaşık ya da sorun içinde var olan eylemin tam tersinin yapılması olacaktır. Oysa hayatımızdaki birçok sorunun çözümünün tek cevabı var o da “tasarım”.

Tasarımın toplumu organize edebilecek bir güç olduğunu belki de ilk ortaya koyan oluşum Bauhaus Okulu idi. Temel amacı sanat ve zanaatın iç içe olduğu üretim biçimleri oluşturmak olan okulun amaçlarından birisi de sanatçının kitlelerin sorunlara çözüm getirmesiydi. 1919 yılında mimar Walter Gropius tarafında kurulan okulun çokça dile getirilmeyen asıl iddiası, tasarımın bir toplumu organize etmenin en etkili ve doğrudan yolu olduğu üzerineydi. Buradaki fikir “eğer siz insanların kullandığı tüm nesneleri (iğneden otomobile kadar) organize ve bir amaca yönelik tasarlarsanız, bunu kullanan bireylerin oluşturduğu toplum da kendiliğinden organize olacaktır” fikri idi.

Nesnelerin tasarımı ve dolayısı ile tasarım ile empoze ettiği kullanım biçiminin, insanların yaşam biçimlerine doğrudan etki etmesi durumu bugün artık bildiğimiz ve hayat içerisinde delillerini de sıkça görebileceğimiz bir gerçek. Tasarımın gücü bu anlamda toplumlara olumlu yönde katkı sunabilecek potansiyele sahip iken olumsuz anlamda da etki potansiyeline de sahip. Olumsuz etkiyi İletişim Tasarımcısı Rauf Kösemen şöyle dillendiriyor; “Tasarım çözemediği şeyi kirletir.”

Tasarımın bireyleri ve toplumu organize edebileceği fikrinin bugünkü temsilcisi ise IKEA’dır. Bu markanın tasarladığı ve ürettirdiği ürünlere dikkatle baktığınızda aslında bir işlevin yerine getirilmesi ardında yatan bir yaşam biçimi olduğunu görürsünüz.

Peki doğru tasarlanmış şeyin nasıl bir kimliğe sahip olduğunu nereden anlayacağız? Burada yardımımıza Apple’ın eski baş tasarımcısı Jonathan Ive’nin bir sözü koşuyor. Ive diyor ki; “İlk defa elinize aldığınız bir şeyin nasıl kullanıldığına dair (bir rehber ya da yazılı belge olmadan) hemen bir fikriniz oluşuyor ve onu kullanmaya başlayabiliyorsanız bu iyi tasarımdır.”

Tasarımın, olumlu ve olumsuz etkilerinin olabileceğine dair İzmir’den iki örnek ile yazımı bitireyim.

Geçtiğimiz günlerde “ulaşım” konusu ile ilgili Sayın Tunç Soyer yönetiminde yapılan toplantıda söz alan endüstri mühendisi arkadaşım Betül Elen, İzmirim Kart dolum makinalarında kartın okunduğu yere, kartı orada sabit tutan ufak bir plastik parça eklenmesini ve böylece elinde çanta, poşet gibi şeyler olan insanların bir eli ile kartı orada tutmak zorunda kalmayacağını, tek elleri ile kart dolumu yapabileceklerini söyledi. Basit ama çözüm.

Yanlış tasarlanmış, bisiklet yolunun yanlış konumlandırıldığı Kordon da burada bir örnek olarak verilebilir. Yaşlılar, engelliler ve bebek arabaları ile yürüyen insanların Kordon’da düzgün zemine sahip yürüyebileceği tek yer bisiklet yolu ve koşu yolu olunca bisikletliler ile yayaların kaotik hikayelerinin yazıldığı yerdir İzmir Kordon. Tasarım, çözemediği şeyi Kordon’da böyle kirletmektedir.

Büyük sorunların küçük çözümleri olduğunu bize söyleyen ve yalın bir şekilde gösteren tek şey “tasarım” dır.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Günün Karikatürü Tümü
banner96
banner177
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
banner178
Anket Tümü
Olası bir erken seçimde veya 2023'te Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı adayı kim olmalı?