30.03.2022, 08:24

Siyasi partiler içindeki gruplaşmalar zararlı mı?

Zaman zaman siyasi partilerin içinde görüş ayrılıkları ve yaklaşım farklılıkları olduğunu medya ya da sosyal medya üzerinden öğreniriz ya da içerden bir arkadaşımızdan ya da tanıdığımızdan duyarız. Ulusal ve yerel düzeyde yapılan kongreler, aday belirleme süreçleri, bu farklı grupların aralarındaki ittifaklar veya uyuşmazlıklar kamuoyunun ilgisini çekebilir. Bir partinin ilçe kongresi çok çekişmeli veya sert geçebilir ama kongre sonrasında rakiplerin tokalaştığını okuyabiliriz. Ya da işin kontrolden çıktığını daha uç noktalara gidildiğini, partiden toplu halde istifa edildiğini ya da toplu halde bir başka partiye geçildiğini ya da yeni bir parti kurulduğunu duyarız. Yakın geçmişte de Türkiye’nin önde gelen partilerinin içindeki görüş ayrılıkları oldukça yüksek düzeylere ulaştı. MHP’den ayrılan Meral Akşener İyi Parti’yi, İyi Parti’den ayrılan Ümit Özdağ Zafer Partisini, AKP’den ayrılan Ahmet Davutoğlu Gelecek Partisini, yine AKP’den ayrılan Ali Babacan Deva Partisini, CHP’den ayrılan Muharrem İnce ise Memleket Partisini kurdu.

Dışardan bakıldığında partiler hiyerarşilerinin en üst basamağından en alt basamağına kadar, birlik ve beraberlik içinde, homojen, tek vücut olmuş biçimde hareket eden organizasyonlar olarak görülürler. Hatta parti ile ilgili böyle bir algının yerleşmesi, süreklilik kazanması, çatlak seslerin olmadığı bir platform niteliğinde görülmesi partinin güvenilirliğini de artırabilir. Ama hayatın gerçeği pek böyle değildir. Partilerin ister yerel, ister ulusal düzeydeki örgütlenmelerinde farklı görüş ve tavırları olan gruplar bulunabilir. Aslında partileri oluşturan bireyler de birbirlerinden çok farklı profillere kendilerine göre politik tercihlere veya partinin amaç ve stratejileri ile ilgili olarak farklı beklentilere sahip olabilirler. Görüşleri birbirlerine daha yakın olan bireyler gruplar oluştururlar ve kendilerine lider(ler) seçerler. Sonunda bu gruplar birbirlerine rakip de olabilirler. Bazı durumlarda gruplardan birinin parti içinde kalması parti yönetimi tarafından istenmeyebilir ya da grubun kendisi parti içinde kalmanın kendisi için faydasız olduğu sonucuna ulaşabilir. O zaman yukarıda belirtilen örneklerde olduğu gibi grup partiden uzaklaşmaya zorlanabilir ya da kendi iradesiyle başka bir partiye katılabilir veya kendi partisini kurabilir.

Parti içindeki gruplaşmalar parti yönetimini yorabilir, yönetim yeteneklerini zorlayabilir. Çekişmelerin yoğunlaşması parti yönetiminin farklı gruplar arasında denge sağlamasını zorlaştırabilir. Hatta parti yöneticilerinin en azından bir kısmı konuşmalarında birlik ve beraberlik vurgusu yaparak parti içindeki dalgalanmaları yatıştırmaya çalışırlar

Partiler İçindeki Gruplaşmaların Nedenleri

Bir ülkede sosyal yapı (ulusal veya yerel düzeyde) homojen değilse bu durum partinin yapısına da yansıyabilir. Toplum farklı dinlerden ya da bir dinin farklı segmentlerinden, farklı etnik kökenlerden vb. oluşan mozaik bir yapıya sahipse bu yapı partilere de yansıyabilir. Diğer yandan, gelir seviyesi düşük toplumlarda parti aracılığı ile maddi kaynaklara ulaşmak şansının olabilmesi de parti içinde gruplar aracılığı ile mücadele ortamı yaratabilir. Ortaya çıkan yeni bir düşünce akımı ya da toplumsal hareket de parti içinde yeni bir grubun oluşmasına vesile olabilecektir.

Sistem içindeki partiler arasında keskin ideolojik ayrılıklar varsa farklı ideolojideki başka bir partiye geçmek manasız olacaktır. Bu durumda başka partiye geçmek yerine parti içinde kendi kanadında faaliyet göstermek daha uygun görülebilir. Toplumun geneline göre uç görüşlere sahip gruplar kendi görüşlerine yakın partilere gitmek ya da parti kurmak yerine büyük bir partinin paratonerinden istifade ederek tepkilerden korunabilir ve parti içinde ayrı bir gruplaşma yaratabilir. Parti değiştirmek bir takım aşılması zor kurallara bağlanmışsa yine parti içinde kendine yakın bir ekiple çalışmak uygun görülebilir. Partiden ayrılıp yeni bir parti kurmanın ve seçim kampanyası masraflarını üstlenmek yerine, örneğin, Hazineden yardım alan bir partinin finansal imkanlarından yararlanmak ve parti içinde kendi grubunun güçlenmesine ağırlık vermek daha akıllıca olabilir.

Yüzde 10 gibi yüksek seçim barajı olan bir ülkede partiden ayrılıp yeni bir parti kurmaktansa parti içindeki gurubu güçlendirerek partinin elindeki imkânlardan faydalanmak daha mantıklı gözükebilir (Bu noktada AKP’nin, yaklaşık iki yıldır aleyhine gelişmekte olan mevcut politik konjonktürde seçim barajını yüzde 7’ye indirmesi kendileri açısından önemli riskler içerebilir. Önemli kopmaların kapısı açılabilir)

Parti İçindeki Gruplaşmaların Faydaları ve Zararları

Partiler içinde oluşan gruplar parti yönetimi tarafından iyi idare edilebilirse ve aralarında makul bir denge kurulabilirse gruplaşmaların partiye faydaları olabilir. Birincisi, gruplar parti içindeki görevlerin ve devlet yönetimindeki pozisyonların dağılımında bir ölçü olarak değerlendirilebilirler. Örneğin; grup liderleri parti yönetimine parti içi yöneticilik görevleri, ya da milletvekilliği, belediye başkanlığı adaylıkları ya da kabine vb. için short list oluşturmaya katkı sağlayabilir. İkinci olarak bu gruplar toplumun farklı kesimlerine (dini, etnik, sosyal, mesleki vs.) daha yakın olabilmeleri sebebiyle partinin çekim gücüne katkı sağlayabilirler. Gruplar kendi aralarında dayanışma içinde olabilirler, sosyal bağlar oluşturabilirler, buluşmalar gerçekleştirebilirler. Partinin böyle bir zemin oluşturması üyelerin partiye yönelik aidiyet duygusunu güçlendirebilir. Tabii bu gruplarda bilgi paylaşımı daha rahat olabileceği için partiye daha fazla faydalı bilgi girişi de sağlanabilir. Gruplar parti içinde resmiyetle daha zor halledilebilecek meselelerin gayri resmi yoldan daha kolayca halledilmesine de katkı sağlayabilir. Partinin yöneticileri eğer başarılı iletişim kurabilirlerse bu grupların liderleri araçlığı ile parti üyelerine daha kolay ulaşabilirler ve partinin daha etkili bir şekilde çalışmasına katkı sağlayabilir.

Diğer yandan, gruplaşmalar parti yöneticileri için büyük sorunlar da oluşturabilirler. Parti içi bağların zayıflamasına, partinin etkili bir şekilde çalışmasına mâni olabilirler. Açıkça parti yönetimine meydan okunması ve yönetimin de buna bodoslama bir baskı ve disiplin süreci uygulaması işleri içinden çıkılmaz hale getirebilir. Diğer yandan görevlerin gruplar arasında dengeli dağıtılması ihtiyacı bu görevler için liyakatin geri plana atılmasına neden olabilir. Parti içinde muhalif hareketlerin yoğunlaşması yeni üyelerin partiye katılmasını yavaşlatabilir, seçim kampanyalarını zora sokabilir, partiye oy verme potansiyeli olan seçmenleri tereddütte bırakabilir ve koalisyonlara katılmada çekingenlikler yaratabilir.

Yukarıda sayılan faydalar ve sakıncalar aynı anda gerçekleşebilir. Örneğin; içinde çeşitli gruplar bulunan bir parti toplumun farklı kesimlerine daha çekici gelirken parti yöneticilerinin partiyi yönetmesi zorlaşabilir.

Partilerin yöneticileri, üyeleri ve sempatizanları parti içinde gruplaşmaların mevcut olabileceğini kabullenmek zorundadır. Bu tür iç bölünmeler siyasi hayatın bir gerçeğidir ve her gün çeşitli düzeylerde ve biçimlerde karşımıza çıkabilmektedir. Burada önemli olan bu gruplaşmaların nedenlerinin, partiye getireceği faydaların veya verebileceği zararların iyi anlaşılması ve mantıklı bir şekilde yönetilmesidir.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner238
Günün Karikatürü Tümü
banner96
banner237
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Bodrumspor 14 22
8. Bandırmaspor 14 21
9. Manisa FK 13 20
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 13 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Anket Tümü
Olası bir erken seçimde veya 2023'te Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı adayı kim olmalı?