CHP, parlamenter sistem için harekete geçti: İşte 3 ana başlık ve yol haritası

CHP’nin 30 Haziran’da yapılacak olan Parti Meclisi toplantısında görüşeceği Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem (GPS) taslağına ilişkin rapora Cumhuriyet ulaştı.

POLİTİKA 28.06.2021, 18:14
CHP, parlamenter sistem için harekete geçti: İşte 3 ana başlık ve yol haritası

CHP’nin GPS Çalışma Grubu tarafından hazırlanan rapor, Cumhuriyetin temel organları için öneriler getiriyor. Cumhuriyet'ten Erdem Sevgi'nin haberine göre, raporda, “yasamanın TBMM eksenli Anayasal bir kurguya oturtulması”, “yürütme ve idarenin yeniden örgütlenmesi” ile “yargının bağımsız ve tarafsız hale getirilmesi” için yapılması gerekenler anlatılıyor. CHP’nin bu süreçte izleyeceği yol haritası ise ortak söylem, ortak eylem, ortak işlem alt başlıklarından oluşuyor. GPS raporu hazırlayan siyasi partilere, “kendi metinlerini oluşturma” ve “ortak kurul” önerisi getiren CHP, bu yolla demokrasi kültürünü oluşturmayı amaçlıyor.

CHP’nin GPS Çalışma Grubu tarafından hazırlanan rapor, Türkiye tarihindeki Anayasal gelişmeler, kazanımlar ve sorunları inceliyor. 2017 Anayasa değişiklikleri ve demokratik hukuk devleti ekseninden kopuşu değerlendiren rapor, Anayasa değişikliğine duyulan ihtiyacı gerekçelendiriyor. CHP’nin raporunda “Cumhuriyetin temel organları için Anayasal öneriler” çatısı altında; yasama, yürütme ve idare ile yargıyı düzenleyen üç ana başlık yer alıyor. “Yasamayı TBMM eksenli Anayasal bir kurguya oturtmayı” hedefleyen ilk başlıkta, “TBMM’ye giden yollar demokratikleştirilmeli ve güçlendirilmeli, TBMM’nin yapısı ve temsil niteliği pekiştirilmeli, yasama girişimi, üçlü (yasa önerisi, halk girişimi ve yasa tasarısı) olmalı, muhalefet hakkı, somut güvencelere kavuşturulmalı, yasama komisyonları, uzmanlık ilkesi temelinde işlevsel kılınmalı, nitelikli yasa, hukuk devletine dayanan gerekçeleri ile birlikte tasarlanmalı, TBMM’nin hükûmeti denetleme yolları işler ve etkili hale getirilmeli, karar çoğunlukları, nitelikli yasa yapım sürecine katkı sağlayıcı olmalı, TBMM’de kabul edilen yasalar üzerinde halk vetosu tanınmalı, yasama sorumsuzluğu, istisna içermeyen bir hüküm olarak düzenlenmeli, yasama dokunulmazlığı, temsil yetkisi amacına uygun olarak düzenlenmeli” görüşlerine yer verildi.

‘CUMHURBAŞKANI'NA TARAFSIZ HAKEM KONUMU'

Rapordaki ikinci alt başlık olan “yürütme ve idare” bölümünde, “Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri, tarafsız hakem konumuyla uyumlu olmalı, Bakanlar Kurulu, önünde sorumlu olduğu TBMM’nin güvenine dayanmalı, kamu yönetimi; liyakat, etkililik ve saydamlık ilkelerine göre örgütlenmeli, yerinden yönetimler, yakın mekânda demokrasi anlayışıyla ülke sathına yayılmalı, mali ve iktisadi hükümler, yönetimin hesap verebilirliğini etkili kılmalı, yükseköğretim kurumları özerk statüde düzenlenmeli, özerk-uzman ve bağımsız kuruluşlar, demokratik hukuk devleti gerekleridir” önerileri sunuldu. 

‘YÜKSEK YARGI YENİDEN DÜZENLENMELİ'

CHP’nin GPS taslağındaki “bağımsız ve tarafsız yargı” başlıklı son bölümde şu önerilere yer verildi:

“Yargı bağımsızlığı mutlak bir ilke olarak belirtilmeli, yargıç ve savcı güvenceleri en üst düzeyde öngörülmeli, Adalet Yüksek Kurulu, üst yargı örgütü olarak düzenlenmeli, yargıç ve savcıların mesleğe kabulünde ve atanmasında liyakat ve cinsiyetler arası eşit temsil esası gözetilmeli, adil yargılanma hakkı ilkeleri, ‘sav-savunma-karar’ üçlüsünde öngörülmeli, Yargıtay yeniden düzenlenmeli, Danıştay üyelerinin seçim usulü değiştirilmeli, Sayıştay, yüksek yargı mercii olarak yargı bölümünde düzenlenmeli, Anayasa Mahkemesi, Avrupa modeline uygun olarak yeniden örgütlenmeli, Yüksek Seçim Kurulu, seçim yargısı olarak yeniden düzenlenmeli, Yüce Divan yetkisi, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay arasında paylaşılmalı, çevre yargısı kurulmalı.”

‘ORTAK EYLEME GEÇME ZAMANI’

Taslağın son bölümünde, önerilerin anayasalaşmasının geniş bir siyasal ve toplumsal uzlaşmayı gerektirdiği vurgulanarak, ortak söylem, eylem ve işlemin önemi vurgulandı. CHP’nin demokratik ve işleyen bir parlamenter rejim kurma yolundaki ilk adımını hazırladığı rapor ile attığı kaydedilerek, “Benzer raporlar hazırlayan siyasal partiler ile ortak eyleme geçme zamanı. Parti liderlerinin ortak masa etrafında bir araya gelerek, kamuoyuna bir ‘ortak ilkeler’ bildirisi yayımlanmasını öneriyoruz. GPS ile oluşturulması öngörülen kurumlar ve kurullar yoluyla devlet yönetimi, ancak farklı siyasal akımları temsil eden siyasal partilerin birlikte çalışması ile kurulabilir” ifadelerine yer verildi. GPS raporu hazırlayan partilere “kendi metinlerini oluşturma” ve “ortak kurul” olmak üzere iki alternatif önerisi getiren CHP, “ortak söylem, eylem ve işlem” üçlüsünün sadece Anayasa değişikliğini değil, demokrasi kültürünü oluşturmayı amaçladığına dikkat çekti. 

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Günün Karikatürü Tümü
banner96
banner177
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31
Anket Tümü
Olası bir erken seçimde veya 2023'te Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı adayı kim olmalı?