01.11.2019, 09:25

Kültür endüstrisi

1944 yılında MaxHorkheimer ve TheodorAdorno tarafından yazılan “Aydınlanmanın Dialektiği” kitabı 1923 yılında Almanya’da kurulan Frankfurt Okulu’nun en etkili eserlerinden biri olarak nitelendirilir. Kitabın adını anmamın sebebi “Kültür Endüstrisi: Kitlesel Bir Aldatma Olarak Aydınlanma” adlı bir makale içermesidir. Bu anlamda makale “kültür endüstrisi” kavramının irdelendiği ve adının anıldığı en önemli metindir. 

Metindeki eleştirinin temelinde, kültürün insanlar tarafından değil; kâr ve daha fazla kâr elde etmek amacıyla tekelci bir konum edinme ihtiyacı olanlar tarafından yönlendirilmesi yer alır. Adorno metnin sonunda endüstriyel üretim formuna sokulmuş kültürün, iktidarlar tarafından bir yönetim aracı olarak kullanıldığı sonucuna varır. Kültür-sanat, siyasal tarih perspektifinden incelendiğinde çoğu zaman totaliter genel veya yerel iktidarlarca farkı niyetlerin manivelası olarak kullanılmıştır. Sonuç her zaman hem insanlık hem de kültür-sanat için hüsran olmuştur.

Peki kentimiz kültür sanat üretimi açısından hangi noktada? İzmir’in bir kültür politikası var mı?

İzmir’in yaklaşık on yıldır belirli bir plan ve hedef çerçevesinde yürütülmekte olan bir kültür politikası bulunmakta. Bu politikanın uzun vadeli olarak biçimlenmesi için ilk adım 2009 yılında düzenlenen “Kültür Çalıştayı” ile atıldı. İzmir’in tarih boyunca Ege, Akdeniz ve Anadolu uygarlıklarının beşiği olması sebebiyle dünyanın kültür başkentlerinden birisi olma potansiyeli üzerine kurgulanan çalıştayın en önemli çıktılarından birisi, kültür alanında çalışmalar yapacak bir kent akademisi kurulması olmuştur. Böylece 2012 yılının başında “Akdeniz’in Kültür, Sanat ve Tasarım Kenti İzmir” hedefinin yaşama geçmesini sağlayacak birim olarak “Akdeniz Akademisi” kurulmuştur. Akademi’nin manifestosunda iki temel amaç şu şekilde açıklanmakta: 

“İzmir Akdeniz Akademisi, temelde iki işlev görecektir. Bu işlevlerden biri, bir düşünce kuruluşu olmasıdır. Bu yönüyle vizyonu yaşama geçirecek stratejileri geliştirecek, bu yolla İzmir’in ufkunu genişletecek, çalışmaları rutinlere hapsolmayarak sürekli yeniliklere açık kalacak, İzmir’in vizyonunu geliştirmek için gerekli entelektüel kapasiteye paydaşlarıyla birlikte katkıda bulunacaktır.”

Akdeniz Akademisi bundan birkaç ay önce Turizm ve Dış İlişkiler Dairesi’ne bağlanmıştı. Bu değişiklik, müdürlüğün kültür sanat alanındaki tetikleyici/kolaylaştırıcı rolünün, kültürün pazarlanıp ve tüketildiği turizm alanına kaydırılması manasına geliyordu.

Öte yandan Kültür Sanat Dairesi’nde de bazı değişiklikler yapıldığı bugünlerde basın yoluyla gündeme gelmiş durumda. Basına yansıdığı şekliyle Kültür Sanat Dairesi Başkanlığı'na, daha önce Makine İkmal Bakım ve Onarım Dairesi Başkanı olan Kadir Efe Oruç’un getirildiği, Kültür Sanat Dairesi Başkanlığı’nı 5 yıldır yürüten Funda Erkal Öztürk'ün de Makine İkmal Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı’na atandığı belirtilmekte. 

Liyakat üzerinden baktığımızda Kadir Bey 2011 yılında “İç Kontrol Uzmanı”, 2019 yılının başında mühendis kadrosundan 1. derece daire başkanlığına atanmış, endüstri mühendisliği eğitimi almış bir bürokrattır. Funda Hanım ise ODTÜ Şehir Plancılığı mezunu, kent ve kent kültürü üzerine yazıları ve entelektüel derinliği olan bir bürokrattır.

Adorno, makalesinde sonuç olarak “insanlık açısından büyük bir kayıp” tespiti yapar. İzmir açısından da yerel bürokraside kültür ile endüstri kelimelerinin böyle garip bir şekilde yan yana gelmesi, Akdeniz Akademisi’nin kentteki kültür sanat üretimini tetikleyen/kolaylaştıran rolünün kültür pazarlayıcısı (turizm) misyonuna evirilmesi, İzmirli kültür üreticileri ve aktörleri açısından da aynı şekilde, yani “büyük bir kayıp/gariplik” olarak değerlendirilmekte.

Artık kentin kültür sanat adına karar verici kurumunun başında bir endüstri mühendisi, makine bakım dairesinin başında ise bir şehir plancısı var. Bu noktadan çıkışla ulaşım dairesi başına konservatuvar mezunu bir tiyatro sanatçısı, fen işleri dairesine bir biyolog, park ve bahçeler dairesine bir tıp doktoru atanabilir (mi?)

Yorumlar (4)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Yıldız yildiz 6 yıl önce
Sayin millet vekilim suçsuz yatan mi dersin bu ukede issizlikmi dersin görev alamayan öğretmen mi dersin üniversite bitirmiş çocuklar issizmi desin biz emkliye verdiklerilerini fazlasıyla geri aldılar onumu dersin ozgurlugumuz yok onumu dersin ne yaldım ne diyelim bilmiyoruz ama bizler yaşamadan olenlerdniz üniversite bitirmiş yüksek lisans yapmış kızım var is yok sıkıntı cok hak ve hukuk yok çok kötüye gidiyoruz biir duyun lütfen saygilar
selim karaca 5 yıl önce
Merhaba vekilim bir arkadasimin sorunu var bir ilgilenseniz iyi olacak biz nakliyeciyiz arkadasimin aracini tirafikten men ettiler sebebi ise ankara alay kom isbarat subesinde plakasi uzerine toror den ser koyulmus yani bu arkadasin plakasindan cift plaka varmis aekadasi durdumuslar ve arama yapilmis arkadasida arastirmislar temez cikmis ama gidip plakani degistir demisler arkada plakayi degistirmek icin trafik subesine varmis orada arkadasa git plakayin uzerinden serri kaldirt demisler ankr jandarma ist serri kadirmiyor arkadas ne yapacagini sasirmis durumda arkadasin adi atila tel 05322705147 daha detayli orene bilirsiniz saygilarimla
Fadime kılıç 5 yıl önce
Sayin Bakanım bende Sivaslı yim oğlum bando astsubay meslek yüksek okuluna gecti idi bu sene ama okulları kapandı yarınki toplantıda dile getiren satın Başkanımız kemal Kılıçdaroğlu mağduru z
Ali Kılıç 2 yıl önce
Son 10 yılda İzmir kültürel bakımdan çölleştirilmiştir. İzmir'de çıkan edebiyat dergilerini bir sayar mısınız? Bir elin parmaklarını geçmez. Türk edebiyatına müdahale edemeyen pasif bir şehir hâline geldi İzmir! Bundan rahatsızlık duyan tek kişi ben değilmişim demek ki... Bu yazı sayesinde öğrendim.
Günün Karikatürü Tümü
banner96
banner177
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
banner178
Anket Tümü
Olası bir erken seçimde veya 2023'te Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı adayı kim olmalı?