16.04.2021, 09:32

Kripto paralar (Vatansız-Merkezsiz sanal cüzdanlar) 

Son zamanlarda ülkemizde hızla büyüyen kripto para piyasası önümüzdeki süreçte kripto para, merkezsiz vatansız olduğu gibi, dünyada birkaç ülke ve ülkemiz hariç yasal düzenlemeleri ve mevzuatları da bulunmamaktadır. Yani bir mağduriyet yaşandığında hukuk açısından nasıl değerlendirileceğinin karşılığı yoktur. Bu yazımızda bu konuyu farklı yönleriyle ele alacağız, çünkü başta 18-24 yaş aralığı çoğunlukta olmak üzere çılgınca, anlamadan bilmeden bilgisayar veya cep telefonundan basit bir işlem ve girişle olağanüstü kazanımlar elde ediliyor veya ciddi kayıplar yaşanıyor.

Biz para diyoruz ama para değil, emtia değil, maden değil peki ne diye soracak olursanız kripto para hakkında; en basit tarifi, internet aracılığıyla kullanılan, hiçbir otoriteye, yönetime, bankaya ya da aracı kuruma bağlı olmayan, şifreli bir yöntemle (ispatlanmış emek) dijital olarak oluşturulan ve dijital ortamda işlem gören sanal paradır. Para ifadesini kullandım çünkü, genel olarak öyle ifade ediliyor. Piyasaya ilk çıkan kripto para 2009 yılında Bitcoin’dir. Bitcoin dışında piyasaya başta Ethereum, Bitcoin Cash, Ripple, Litecoin, Dash … vb. olmak üzere yüzlerce kripto para sürülmüştür. Yaklaşık dokuz bin civarında kripto para yaratıldığı, fakat bunlardan 5.500 civarında kripto paranın varlığını sürdürdüğünü söyleyebiliriz. Bu kripto paralar içinde en fazla paya sahip olan Bitcoin’dir. Piyasanın % 69 gibi bir oranı Bitcoin’e aittir. Bu nedenle Bitcoin hariç diğerleri altcoin diye ifade edilir.

Ülkemizde kripto paraları engelleyen bir yasal düzenleme yok, aynı zamanda kripto para kullanımı veya üretiminin mevzuat açısından bir düzenlemesi de yok, bu yüzden sanal cüzdanınız kaybolsa, kaybettirilirse bunu açığa çıkaracak bir hukuki altyapı bulunmamaktadır. Bu konu şu nedenle önemlidir. Özellikle son 2-3 yılda kripto para ülkemizde ciddi hacimlere ulaşmıştır. Türkiye, bu parada Avrupa birincisi ve dünya dördüncüsü konumuna yükselmiştir. Günlük hacim 7-8 milyara çıkmıştır. Bu piyasanın oyuncularının çoğu da gençlerdir. Gençlerimiz 18 yaş altı da dahil eğitimi devam ederken veya çalışma hayatında ise birikimlerini burada değerlendirerek kısa sürede çok para kazanma hırsı ile acımasızca bu piyasalarda işlem yapmaktadırlar. Gençlerimizin hayata dair yeni oluşturmaya çalıştığı tecrübeler ve karakterlerinin yerini kolay para kazanma, umutsuzluk ve mutsuzluk almaktadır. Bu kadar kolay para kazanacak ve hep kazanacak… böyle bir ortam yoktur. Şu sözü söyleyeyim “YOK ÖYLE BİR DÜNYA” ve devamında “HİÇBİR ŞEY SONSUZ DEĞİLDİR” veya “HER ÇIKIŞIN BİR İNİŞİ VARDIR” söylemleri burada atılacak adımlar için dikkate alınması gereken söylemlerdir. Bu nedenle gençleri korumak için birçok ülkede yasaklama ve kısıtlamalar getirilmiş ulusal paralar haricinde alış-verişin yasal olmadığını beyan etmişlerdir.

İddia oyunu gibi, duymuşsunuzdur, iddia oynayanlar dünyanın herhangi bir ülkesinde tanımadığı, bilmediği adını bile telaffuz edemediği takımlar için para yatırıp daha fazla kazanma isteğindeler. Kripto piyasasında da böyle alım yapanlar kulaktan duyma kripto paralara birikimlerini yatırmaktadır. Dedikodularla yapılan yatırımlar, tesadüfler hariç başarılı olamaz. Çünkü o haber size gelene kadar oldukça primlenmiştir. Aldığınızda da artık düşüşe geçmeye başlamıştır veya başlayacaktır. Kaybetmek mutsuzluk hormonunu şiddetle tetikler. Sonrasında da paramı kurtarayım bir daha asla almam dedirttirir.

Düşünün, bankadan bin lira kredi çekmek isteseniz size karınca duası gibi yazılı bir sürü evrak imzalatırlar, yetmez ise bir de kefil isterler. Ne zaman ülkemiz kripto para ile ilgili bir yasal düzenleme yapar, kripto parayı bir emtia, menkul kıymet veya para olarak tanımlarsa o zaman güvenli bir piyasa olarak belki düşünülebilir. ABD bile kripto parayı "Belli ortamlarda para gibi işleyen ama gerçek paranın bütün özelliklerini taşımayan bir değişim aracı" diye tanımlamıştır. Değişim aracı olarak bitcoin’i kullanan, kullanma isteğinde olan birçok şirket ve işletmeler bulunmaktadır. Örneğin Starbucks, Tesla gibi…

Bu para ile ilgili olarak her ne kadar blok zincirleri çok güvenli olsa da mağduriyetler yaşanmaktadır. En son devam eden Ripple davasında olduğu gibi, bu davaları sonuçlandıracak altyapı ciddi anlamda henüz kurulmamıştır. Kripto para; gelecekte banka ve finans kuruluşlarını tehdit etmektedir. Örneğin geleneksel bankacılıkta zaman alan ve pahalı olan havale/Eft işlemleri kripto para kullanarak neredeyse bedava ve anında gerçekleşen bir işlem durumundadır. Buna karşı, finans kurumları ve bankalar merkezsiz kripto paranın aslında garantisi olmadığı, bir balon gibi patlayacağı, Hollanda eski tarihinde Lale çılgınlığına veya bir çeşit Ponzi oyununa benzetildiği yönünde ifadeleri mevcuttur. Eğer bu şekilde ise, ülkemizde de bolca örnekleri vardı. Örneğin, bankerler, titan saadet zinciri, Çiftlik Bank ve hatta Uzan’ların İmar Bankası ileride yaşanması muhtemel durumları bize özetlemektedir. Hatırlarsınız bankerler ve imar bankası, çok yüksek faizler vererek mevduat topladılar, toplanan para ile sisteme ilk girenlerin ödemelerini yaparak devam ettiler, bir süre sonra mevduat gelmeyince geride kalanlara ödeyecek bir şey bulamadılar. O dönemde birçok intiharlar yaşandı. Yakın tarihte de Çiftlik Bank, sütbank tosuncuk… gibi olaylara şahit olduk. Sonuç olarak, herkes buradan para kazanacaksa/kaybedecekse üretimi kim yapacak…

“Hırs başta karar eyleyince, akıl baştan firar eyler”

Atasözü

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü
banner212
banner96
22°
parçalı az bulutlu
banner177
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 35 60
6. West Ham 36 59
7. Tottenham 35 56
8. Everton 35 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 36 53
11. Aston Villa 35 49
12. Wolverhampton 35 45
13. Southampton 36 43
14. Crystal Palace 35 41
15. Burnley 36 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 36 38
18. Fulham 36 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 36 80
2. Real Madrid 36 78
3. Barcelona 36 76
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 36 56
6. Real Betis 36 55
7. Villarreal 36 55
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 36 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 36 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 36 30
banner178
Anket Tümü
Sizce Türkiye'nin en önemli ana gündemi ne olmalı?