Hasan Tahsin adını alan Osman Nevres'in hayat izini sürerken, dönemin etkili gazetelerinden olan 'İstikâl Savaşı' nın 19 Mayıs 1919 Pazartesi nüshasına ulaştım. ''İZMİR'E YUNANI SALDIRTAN KARANLIK ADAM'' haberi, sürmanşet girilmişti.

Silah tüccarı Basil Zaharoff 1849 yılında Muğla'da (Menteşe) doğmuştu. Sonrasında, ailesiyle birlikte İstanbul'a göçüp Tatavla'da yaşamaya başlamışlardı. Dönemin Avrupasında 'esrarengiz milyoner' olarak bilinen şahıs Anadolu Rumlarından biriydi.

Gençlik yıllarında, Galata meyhaneleri tarafında çalışan Zaharoff, birçok dili, kendini anlatacak kadar öğrenmişti. Amcası yaşlanınca, kumaşçı dükkanının idaresini ele aldı. Gerekli bağlantıları kurup, dükandaki tüm kumaşları devredince parayı alıp İngiltere'ye kaçtı. Times Gazetesi'nin 14 ve 17 Ocak 1873 tarihli nüshalarında, Zaharoff'un dolandırıcılıktan tutuklandığı haberleri yer almıştı. Artık zengin bir insan olan dolandırıcı, kefaletle serbest bırakıldı.

Zaharoff'un, bu olaydan bir yıl sonra Atina'ya gittiği basındaki haberlerden anlaşılıyor. Yunan hükümet üyesi Skulidis aracılığı ile İngiliz silah fabrikası Nordenfelt'in temsilciliğini alması yeni dönemin başlangıcı oldu.

1877 yılında, silah tüccarının yıldızı iyice parlamıştı. Yunanistan'a, Rusya'ya ve Osmanlı'ya, aynı anda silah satıyordu. I. Dünya Savaşı arefesinde, İngiltere, Fransa ve Almanya'daki başka silah fabrikaları ile de ortaklıklar kurmuş, kimilerinin yönetimini ele geçirmişti. 1. Dünya savaşı yıllarında, müttefik güçlerin silah ve mühimatının büyük çoğunluğu Basil Zaharoff'un fabrikalarından temin edilmişti. Ancak, Zaharoff, fırsatını bulduğunda, karşı tarafa da silah satmaktan çekinmemiştir. Çanakkale savaşında İngiliz gemilerini vuran toplar'da Zaharoff'un fabrikalarından satın alınmıştı.

Fransız Milli Bankası'nın yönetimine de giren Zaharoff, mecliste tartışmalara neden olmuştu. Fransız yasalarına göre, yurttaş olmayan bir insan Milli Banka'nın ( Merkez Bankası ) yönetimine giremezdi. Basil Zaharoff'un '' Lejyon Danör '' madalyası alması uzun zaman almamıştı.

İzmir'in işgali hamlesinin İngiliz planı olduğu ve özellikle İtalyanların önünü kesmek için uygulandığı bilinmektedir. Anadolu'da doğup İngiltere ve Yunanistan'da semiren Zaharof'un burada aktif olması hayatın akışına uygun bir gelişmedir. Dönemin İngiltere Başbakanı ile savaş yıllarının Mühümat Bakanı'nın aynı kişi olması silah tüccarının işini kolaylaştırmıştır.

Basil Zaharoff, bir yandan Lloyd George diğer yandan Venizelos ile anlaşarak, İzmir'in işgal plânlamasını yapmıştır. İngiltere Başbakanı'nın resmi danışmanı hüvviyetine sahip uluslararası silah tüccarı için daha iyisi olamazdı. The Union Parisienne bankasını da satın alan Zaharoff mali sermaye ile ilişkilerini güçlendirmişti.

Paris Konferansı'nın arka plânında, Basil Zaharoff ve diğer silah tüccarları ile Avrupa'nın bankaları vardı. Zaharoff bu sınıfın temsilcisi pozisyonundaydı. Savaş sonunda Yunan hükümetinin Zaharoff'a 4 milyon sterlin borçlandığı bilinmektedir. Anadolu savaşının Yunan tarafına, günde 10 milyon drahmiye mâl olduğu kayıtlara geçmiştir.

Yunan tarihçi Dimitri Kitsikis '' Yunanistan'a, İzmir'i işgal etme izni, Sir basil Zaharoff ve Venizelos'un ısrarı üzerine Wilson, Lloyd George ve Clemenceau tarafından verilmiştir'' diyordu.

Zaharoff'un biyografisini yazan gazeteci Richard Lewinshon, konunun ayrıntılarını çok detaylı olarak vermiştir.

Yararlanılan kaynaklar :

- İstiklal Savaşı Gazetesi 19. Mayıs 1919 nüshası

- İzmir İşgalinin Gizli Mimarı Basil Zaharroff Kimdir? , SadeceGerçek.net

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
tufan şişli 2018-05-11 17:46:56

İstiklal Harbi Gazetesi 1969-1970 yıllarında gazeteci Ömer Sami Coşar (1919-1984) tarafından Kurtuluş Savaşını belgelemek üzere hazırlanarak Yeni İstanbul gazetesine ek olarak dağıtılmış, ansiklopedik bir gazete ekidir. İstiklal Harbi Gazetesi Kurtuluş Savaşının başlangıç dönemi olan 15 Mayıs-18 Ekim 1919 tarihleri arasındaki olayları bir günlük gazete formatında aktarmak amacıyla 1969-1970 yılları arasında 131 sayı olarak hazırlandı. Günlük bir gazete görünümünde olmasına ve üzerine atılan tarihler 1919 yılına ait olmakla birlikte, baş sayfasının sol üst köşesinde Yeni İstanbul Yayını ibaresi yer almakta olup, aslında 1969-1970 yıllarında hazırlanmış olan tarihsel ve ansiklopedik bir yayın niteliğindedir. 1980 yılında Milliyet gazetesine ek olarak tekrar yayınlanmıştır. 2006 yılında ise İzmir Karşıyaka belediyesi tarafından tekrar 5000 adet bastırılarak ücretsiz olarak dağıtılmıştır.

Avatar
tufan şişli 2018-05-11 17:49:08

Daha geniş bilgi isteyenler için İletişim yayınlarından çıkan bir kitap var.
Zaharoff-Esrarengiz Avrupalı
Richard Lewinsohn
Cem Muhtaroğlu

ISBN
9789754701739

1. baskı - Ekim 1991
152 sayfa