‘Dünyada görülmemiş modeller krizi büyütür’

Son haftaların gündemi olan ‘Kur Korumalı TL Mevduatı’nı İz TV’ye değerlendiren ekonomist Dr. Toptaş, “Dünyada görülmemiş uygulamalar, krizin göstergesi” dedi ve iktidarın tutarsızlıklarına işaret etti

GENEL 28.12.2021, 09:32
‘Dünyada görülmemiş modeller krizi büyütür’

YAĞIZ BARUT/ İZ GAZETE- Ekonomist Dr. Ayhan Bülent Toptaş ile Türkiye’nin mevcut ekonomik tablosunu, TL’nin yeni yılda ne olacağını ve AKP hükümetinin yapboz tahtasına çevirdiği ekonomi politikalarını İz Televizyonu’nda konuştuk. Erken seçim yapılıp piyasalara güven veren yeni bir ekonomi heyeti işbaşı yaptığı takdirde tablonun bir nebze bile olsa düzelebileceğini söyleyen Toptaş, asıl düzelmenin ise üretim ve tüketim arasındaki dengenin sağlanmasıyla oluşabileceğini ifade etti. Son haftaların ‘Kur korumalı TL mevduatı’ gündemini de değerlendiren Toptaş, vatandaşın bu tür karmaşık ve belirsiz modelleri benimsemeyeceğini, birkaç haftaya kadar gündemin değişeceğini kaydetti.

EKONOMİ NEREYE?

Türkiye ekonomisini, geçmişten bugüne gelerek kişi başına düşen milli gelir üzerinden değerlendiren Toptaş, “2002-2010 yılları arasında bir başarı döneminden bahsedilebilir. Kişi başına düşen milli gelir 3 bin – 4 bin dolardan alınıp 2013 yılında 12 bin 500 dolara kadar getirildi. 2015 yılında 11 bin dolara, 2017 yılında 9 bin 500 dolara, 2020 yılında 8 bin 500 dolara geriledik. Şimdi 7 bin 500 dolardan bahsediliyor. Türkiye'de kişi başına düşen milli gelir, bir iniş eğiliminde; bu çok açık! ‘Ekonomi nereye gidiyor’ denildiğinde bu eğilime bakarsanız ekonominin çok iyi gitmediği görülür.” diye konuştu. 2021 yılı boyunca faizin ve döviz kurunun konuşulduğunu ifade eden Toptaş, “Bu yıl ekonomide neyi nasıl üretebilir, nasıl bölüşebiliriz diye tartışamadık hiç! Tartışmalar ekonomik üretim kapasitemiz üzerinden değil enflasyon ve kur üzerinden gitti” dedi.

‘TUTARSIZ BİR YIL OLDU’

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati’nin ‘Yeni tedbir paketleriyle piyasayı şaşırtacağız’ sözlerine eleştirilerde bulunan Ayhan Bülent Toptaş, “Piyasa, şaşırmak istemiyor. Piyasa sadece öngörülebilir bir ekonomi görmek istiyor. Zaten insanlar şaşırmış şaşıracağı kadar; dolar çıkmış üç ayda 8 liradan 18 liraya, sonra inmiş 10 liraya. Bunlar yetmez gibi sürekli yeni yeni modeller deneniyor. Bir de kalkıp hâlâ ‘şaşırtacağız’ diyorlar. Bu konularda ciddiyet çok önemlidir. Hani hep tartışırız ya ‘Hangi ekonomik sistem iyidir’ diye. İster Çin modeli, ister Güney Kore modeli deyin, her sistemin arkasında bir ciddiyet ve çok çalışma vardır. Türkiye’de sık sık meydana gelen değişiklikler insanlara güven vermiyor. Şimdi de ‘Kur korumalı TL mevduatı’ diye bir şey çıkardılar, herkes onu anlamaya çalışıyor. Öyle mi olacak? Böyle mi olacak? Yine 15-20 gün sürecek bir kakofoni başlıyor. Sonra bu da bitecek. Yılbaşından sonra kim bilir neyi konuşacağız. Yani bunların olmaması lazım. Öngörülebilir, sakin, insanlara güven verecek politikalar izlenmeli. Ancak 2021 yılı gerçekten de merkez bankacılığı para politikası açısından çok tutarsız bir yıl oldu” ifadelerini kullandı.

‘KRİZ DERİNLEŞİYOR!’

Kur korumalı TL mevduatı üzerine de değerlendirmeler yapan Toptaş, “Böyle şeylere hiç gerek yok. Bir taraftan dünyanın yaptığı şeyin tersini yapacaksınız, bir taraftan da dünyada görülmemiş, uygulamalar yapacaksınız! Bunlar son derece tehlikeli, yanlış şeyler. Ekonomilerde özgünlükler başladığı ve dünyada görülmemiş uygulamalara geçildiği zaman kriz derinleşiyor demektir” dedi.

YENİ MODEL TUTMAZ!

Yeni modelin çok fazla benimsenmeyeceğini dile getiren Toptaş, “Belki iktidar kendine yakın kesimlerden bazı kişileri buna teşvik edebilir ama büyük ölçüde kabul görebileceğini düşünmüyorum. Çünkü bu karmaşıklık ya da yarın ne olacağının bilinmemesi noktasında her şeyin ters gideceğini düşünüyorum. Vatandaş zaten bankayla uğraşmak istemiyor. O sebeple de bu tür karmaşık şeylere girebileceklerini düşünmüyorum. Zaman içerisinde göreceğiz, işletilmesi zor bir uygulama. Yani karmaşık bir sistem; hazineye de büyük yük. Bir başkasının riskini neden hazine alsın? Bunun bütçede ödeneği var mı? Anayasanın 72’nci maddesine göre kamu gelirleri, kamu harcamaları için kullanılır. Toplanan vergilerle niye başkasının kur riski üstlenilsin ki? Güya Türk lirası değer kazanmış oluyor ama her şey yabancı paraya endekslenmiş oluyor. Ben iki üç haftada bu konunun kapanacağını düşünüyorum” diye konuştu.

GÜVEN KAYBI VAR, ERKEN SEÇİM ŞART

Yeni yılın Haziran ayında bir erken seçimin gündeme gelebileceğini de söyleyen Ayhan Bülent Toptaş, erken seçimin ekonomide yaratacağı etkileri şöyle anlattı: “Erken seçim kısa vadede üretimle tüketim arasındaki dengesizliği ya da siyasetin karakterini kolay kolay değiştirmez. Ancak piyasalara güven veren yeni bir ekonomi heyeti durumu düzeltebilir. Umarım hatalardan da dersler alınır. Türkiye’de siyasi anlayışın artık değişmesi gerekiyor. Popülist ve suni büyümelerden kaçınılmalı. Türk lirasının değer kazanabilmesinin şartı üretim ve tüketim dengemizin sağlanması. Yani bu olmadığı takdirde paramızın önümüzdeki yılda da değer kaybedeceğini öngörüyorum. Tabii ki çıkışlar ve düşüşler olabilir. Ama bu ekonomi anlayışıyla, bu yönetim şekliyle Türk lirasının durumunu olumlu görmüyorum. Öncelikle bir erken seçim belki ülkeyi rahatlatabilir. Çünkü güven kaybı yerlerde.”

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Günün Karikatürü Tümü
banner96
banner177
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 21 42
3. Beşiktaş 22 35
4. Hatayspor 21 35
5. Başakşehir 20 34
6. Adana Demirspor 22 34
7. Fenerbahçe 21 33
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 22 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 21 37
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 21 27
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11
banner178
Anket Tümü
Olası bir erken seçimde veya 2023'te Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı adayı kim olmalı?