Atatürk'ün 'benim en büyük eserim dediği' Cumhuriyet 97 yaşında!

Türkiye'de "Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir." kuralını devlet yönetimine yerleştiren, demokrasiyi taçlandıran cumhuriyetin ilanının üzerinden 97 yıl geçti.

GENEL 29.10.2020, 08:45 29.10.2020, 08:53
Atatürk'ün 'benim en büyük eserim dediği' Cumhuriyet 97 yaşında!

Bugün 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı...

Türkiye'de "Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir." kuralını devlet yönetimine yerleştiren ve demokrasiyi taçlandıran cumhuriyetin ilanının üzerinden 97 yıl geçti.

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 2

Milli Mücadele'nin zaferle sonuçlanmasının ardından Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk, yeni Türk devletinin yüzünü çağdaşlaşma ve demokrasiye çevirdi.

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 3

Ankara'nın Türkiye devletinin hükümet merkezi olmasının ardından mevcut rejimin isminin de bütün açıklığıyla konulması, yeni devletin başkanının da seçilmesi gerekiyordu. O güne kadar devlet başkanlığı görevi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı olarak Atatürk tarafından yürütülmüştü.

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 4

Bazı yabancı ülkeler de Lozan Antlaşması'nın onayı için Türkiye'deki yeni devlet rejiminin daha açık şekilde belirlenmesini istiyorlardı. Bu sıralarda İcra Vekilleri Heyeti'nin istifası ve Meclisin güvenini kazanacak bir kabine listesinin oluşturulamaması da bu soruna acil çözüm gerektirdi.

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 5

25 Ekim 1923'te ise hükümetin istifasıyla bir bunalım ortaya çıktı. Bu olay Atatürk'e, cumhuriyeti ilan etmek için beklediği fırsatı verdi. 28 Ekim 1923 akşamına kadar hükümetin kurulamaması üzerine Mustafa Kemal Paşa, Çankaya Köşkü'nde arkadaşlarına "Yarın cumhuriyeti ilan edeceğiz" diyerek fikrini açıkladı.

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 6

Atatürk o gece, İsmet İnönü ile 1921 Anayasası'nın bazı maddelerini değiştiren kanun tasarısını da hazırladı. 

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 7

29 Ekim 1923'te parti grubunda görüşe sunulan tasarıda yer alan bazı hükümler şunlardı:  

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 8

"Türkiye Devleti'nin hükümet şekli cumhuriyettir."

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 9

"Türkiye Devleti, yönetim birimlerini Bakanlar Kurulu aracılığıyla yönetir."

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 10

"Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kendi üyeleri arasından bir seçim dönemi için seçilir."

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 11

"Cumhurbaşkanı, devletin başkanıdır. Bu sıfatla gerekli gördükçe Meclis ve Bakanlar Kuruluna başkanlık eder."

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 12

Aynı gün Mecliste görüşülen tasarı, yapılan konuşmalardan sonra saat 20.30'da oturuma katılan 158 üyenin tamamının oyuyla kabul edildi. Cumhuriyetin ilanı "Yaşasın cumhuriyet" sesleri ve alkışlarla karşılandı.

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 13

TARTIŞMALARA SON VERİLDİ

Bundan sonra cumhurbaşkanlığı seçimine geçildi.
Yapılan gizli oylamada 158 milletvekilinin tamamının oyunu alan Mustafa Kemal Atatürk, TBMM tarafından yeni Türk devletinin ilk cumhurbaşkanı seçildi. Bunun üzerine kürsüye gelen Mustafa Kemal, konuşmasını "Türkiye Cumhuriyeti mesut, başarılı ve muzaffer olacaktır" sözüyle tamamladı.

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 14

Böylece devletin adı ve rejimiyle ilgili tartışmalara son verildi ve devlet başkanlığı konusu çözüme kavuştu. Hükümetin kurulma şekli yeniden düzenlendi.

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 15

Buna göre; Cumhurbaşkanı başbakanı atayacak, başbakan da bakanlarını seçip cumhurbaşkanının onayına sunacaktı. Bu uygulamayla, Meclis Hükümeti Sistemi yerine parlamenter rejime geçilmiş oldu.

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 16

İlk hükümeti kurmakla İsmet İnönü görevlendirilirken, Fethi Okyar da TBMM Başkanlığı'na seçildi. 

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 17

BAYRAM İLAN EDİLDİ

Türk halkı, 29 Ekim gecesi ve 30 Ekim günü cumhuriyetin ilanını kutladı. 26 Ekim 1924'te yayımlanan kararname ile cumhuriyetin ilanının 101 pare top atışı ve düzenlenecek etkinliklerle kutlanmasına karar verildi. Karar doğrultusunda 29 Ekim 1924'teki etkinlikler, kutlamaların başlangıcı oldu.

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 18

Hariciye Vekaleti, 2 Şubat 1925'te bir kanun teklifiyle 29 Ekim'in bayram olmasını önerdi. Teklif, Meclis Anayasa Komisyonu tarafından incelendi ve 18 Nisan'da karara bağlandı. TBMM'de teklifin 19 Nisan'da kabul edilmesiyle 29 Ekim, 1925 yılından bu yana ''Milli Bayram'' olarak kutlanmaya başlandı.

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 19

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 20

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 21

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 22

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 23

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 24

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 25

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 26

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 27

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 28

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 29

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 30

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 31

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 32

Türkiye Cumhuriyeti 97 yaşında (29 Ekim Cumhuriyet Bayramı) - 33

(NTV)

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü
banner96
banner178
açık
Anket Tümü
Covid-19 önlemleri kapsamında hayata geçen açık alanlarda sigara içme yasağı hakkında fikriniz nedir?