19.11.2020, 10:17

‘Gel günlerim...’

Merhaba Enver Abi

Ne zaman dökülse dudaklarımdan şu “merhaba” sözcüğü, ne zaman bir dosta seslensem (ki ötekileri dilimden çıkaralı çok oldu) o dağı taşı tutan, çığlık çığlığa “Merhaba!”sıyla Halikarnas Balıkçısı düşer aklıma... Bir de “Bugün görüş günümüz/ Dost kardeş bir arada/ Telden tele/ Mendil salla el salla/ Merhaba” demelerinle sen. Ardından bu dizeleri nerede, hangi koşullarda yazdığını düşünür kederlenirim.

Sonra alır başımı, sanki zamanda bir yola düşerim.

Parmaklarının devamı bağlamasıyla Gülabi, curasıyla kucak kucağa Hüseyin, sesi ve flütüyle Aynur, sonra erken gidenler: Hasan Basri ve Nilgün, bir de ben... Ne zaman, nerede sahnede olsak, o günlerde “yurt” bellediğin Ankara Seyranbağları Huzurevinden şöyle bir gelir geçerdik.

Bağlamadan yükselen ilk tınılara, Hasan Basri’nin o Çukurova’dan emanet sesiyle senin dizelerin yoldaş olurdu: Anamız birdir, aynı memeden emmişiz dostlar./ Kan kardeşiz, sizlere kanım kaynıyor./ Sizlerle beraber herk ettik toprağı,/ Beraber yattık hapiste, beraber teskere aldık/ Ve maniler yaktık hasret için,/ Gülemediysek de boş verdik beraber.../ Halay mı çekmedik kol kola,/ Horon mu tepmedik diz dize,/ Cepken mi vermedik rüzgâra?/ Koyun koyuna yattık toprak duvarlarda/ Sıtmayla, sığırla, davarlarla.../ Daha da yatarız dostlarım daha da.../ Gün gelirse eğer/ Halay çeker, türkü söyler gibi yan yana/ Mavzer mavzere verip de/ Düşmana kurşun da atarız./ Sizlere kanım kaynıyor, yabancı değilsiniz bana...” Soluk soluğa varırdı şiirin son sözcüğüne ve koymazdı, sanki koymak istemezdi noktayı. Senin mücadeleye çağıran sesine “dünyanın ucunda bir gül açılmış”la yine Çukurova’dan, Yaşar Kemal’den yeni bir merhaba eklerdik. Sonrası “Gel günlerim gel de dol/ Gel Aydınlım, İzmirlim/ Gel aslanım Mamak’tan/ Erzincan’dan, Kemah’tan/ Düşmanlar selam ister/ Gözden, gezden, arpacıktan...

Senin, “Köylülerime” dediğin bu dizelerini biz Ahmed Arif’in, Nâzım’ın, Hasan Hüseyin’in dizeleriyle birlikte, “halkın bütün kesimine” niyetiyle seslendirirdik. Hasan Basri, tiyatrocu olmanın da etkisiyle, arada hızını alamaz, işçiler için de kimi dizeler “ekler”di senin şiirine. Kuliste uyarırdım Hasan Basri’yi, nereden uyduruyorsun o dizeleri, diye. Ne derdi, biliyor musun?

“Merak etme sen, kızmaz Enver Abi! Bana kalırsa aferin bile der.”

Bir gelişimizde seni “yerinde” bulmuştuk da “Şiir sizin çocuklar!..” deyip gülümsemiştin bıyık altından.

Bu dizelerini ilkin “Köylülerim” adıyla yayımladığını, Ahmet Kutsi Tecer’in “çok kötü” olarak niteleyip senin düzyazıya yönelmeni istediğini yıllar sonra okuyacak² ve senin Tecer’e, “Ben daha kötüsünü de yazarım!” deyişine de bayılacaktım.

***

Sevgili Enver Abi,

Öyle çok şey değişti ki şu kısa sayılabilecek zaman diliminde! Fotoğraf makinesinden radyo televizyona her şey bir araya geldi, küçücük ceplerimize sığar oldu. Otoyollarla örülmekte şimdi anayurt (o da kalmadı ya!). Bakarsın yakında bir boğazımız daha olur Boğaziçi’nin yanı başında! Ve hiç değişmeyen, çoğu senin de başına gelen şeyler! “Düşünen insana düşman”lar çoğaldı bütün dünyada. Adliyeler “saray”, hastaneler “şehir”, okullar “viran” oldu! Senin de uzun süre “ağırlandığın” Sansaryan Han, beş yıldızlı otele dönüşüyor. Ankara Ulucanlar ve Sinop Cezaevleri müze şimdi. Ne ki yenilerini yapmakta gecikmediler. Çoğalan, büyüyen hapishaneler her gün yeniden doluyor.

Ve PEN Türkiye’nin, senin şiirde yaratmaya çalıştığın biçeme³ koşut “Hapisteki her yazarla, eksiliyor bir harf daha!” çığlığı duyuldu:

A- Askıda!/ B- Bilinmeyen bir yerde!/ C- Cezaevinde…/ Ç- Çilehanede!/ D- Damda!/ E- Emniyette…/ F- F Tipinde!/ G- Gözaltında!/ H- Hücrede!/ I- Islahevinde!/ İ- İçerde!/ J- Jandarmada…/ K- Kodeste!/ L- Laboratuvarda!/ M- Mahpusta!/ N- Nezarette!/ O- Orda bir yer var…/ Ö- Ölü olarak…/ P- Poliste!/ R- Ranzada!/ S- Sorguda!/ Ş- Şiddet görmüş!/ T- Tabutlukta!/ U- Uzuuuun dönem!/ Ü- Üniversite sayılır!/ V- Voltada!/ Y- Yazar ne yazar ne yazamaz!/ Z- Zindanda// 15 Kasım Hapisteki Yazarlar Günü olmaz olsun!”

PEN’in haykırışının “olmaz olsun”u aldı beni senin “Ölüm adın kalleş olsun.” başkaldırına getirdi. “Senin emekçin olaydım/ şen olası türküsü/ dost kokusu, dost selamı Türkiye”mizde kaç kez yineledik bu dizeni ve daha kaç kez yineleyeceğiz?

........................

¹Enver Gökçe (şair, çevirmen/ 1920-19 Kasım 1981)

²Akt. Kıvılcım Vafi (Enver Gökçe Üzerine “Eleştiri-Tanıtma-İnceleme” ve Söyleşiler, Haz. Özgen Seçkin-Metin Turan, Damar Yayınları, Şubat 1991, Ankara)

³“Ben isterim ki şiirlerim halkımızın bir türküsü, bir ‘hoyrat’, bir ‘Ela Gözlü’ yahut bir ‘bozlak’ gibi ezgili bir şekilde okunabilsin.” (agy s.23

Yorumlar (1)
Hayati 6 ay önce
Dostum, teşekkürler. Biz; edebiyat,tarih ve felsefeyi unutmuştuk internette öylesine,üretmeden gezinirken. Senin yazılarını ve programlarını izledikçe anımsar olduk. Teşekkürüm bundandır.
Günün Karikatürü Tümü
banner212
banner96
26°
parçalı az bulutlu
banner177
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 39 81
2. Galatasaray 39 81
3. Fenerbahçe 39 79
4. Trabzonspor 39 68
5. Sivasspor 39 62
6. Hatayspor 39 61
7. Alanyaspor 39 57
8. Karagümrük 39 57
9. Gaziantep FK 39 55
10. Göztepe 39 51
11. Konyaspor 39 49
12. Rizespor 39 48
13. Kasımpaşa 39 46
14. Malatyaspor 39 45
15. Başakşehir 39 45
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 39 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 39 38
20. Gençlerbirliği 39 38
21. Denizlispor 39 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 35 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 35 64
5. West Ham 35 58
6. Liverpool 34 57
7. Tottenham 35 56
8. Everton 34 55
9. Arsenal 35 52
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 34 48
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 35 41
14. Southampton 35 40
15. Burnley 35 39
16. Newcastle 35 39
17. Brighton 35 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 35 77
2. Barcelona 36 76
3. Real Madrid 35 75
4. Sevilla 36 74
5. Real Sociedad 35 56
6. Real Betis 35 54
7. Villarreal 35 52
8. Celta de Vigo 36 50
9. Athletic Bilbao 36 46
10. Granada 35 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 36 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 36 34
17. Huesca 36 33
18. Real Valladolid 35 31
19. Elche 36 30
20. Eibar 35 29
banner178
Anket Tümü
Sizce Türkiye'nin en önemli ana gündemi ne olmalı?