En kötüsünü daha yaşamadık: "Bir uyuyun 6 ay sonra uyanın"

TÜFE Aralık'ta TL'deki sert değer kaybının birikimli ve anlık etkilerini belirgin şekilde yansıtarak yıllık yüzde 36.08'e yükselirken ekonomistler en kötünün henüz geride kalmadığını belirtirken, enflasyonun yılın ilk yarısı gelmeden yüzde 50'ye doğru yükselebileceğini bekliyorlar.

EKONOMİ 03.01.2022, 14:19
En kötüsünü daha yaşamadık: "Bir uyuyun 6 ay sonra uyanın"

Ekonomistlerin enflasyonda zirve beklentisi yılın ilk yarısı öncesi Mayıs ayına işaret ederken yılın ikinci yarısında ise yıllık enflasyonda bu yıl sonundaki baz etkisinin de desteğiyle yüzde 30'a doğru düşüş bekleniyor. Ancak bu beklentide, TL'nin daha fazla değer kaybetmeyeceği ve fiyatı kamu tarafından yönlendirilen ürünlerde yeni zam olmayacağı ya da çok sınırlı kalacağı varsayımı bulunuyor. Türkiye için yılbaşındaki tahminler genel olarak yıl içinde TL'deki değer kaybı ve diğer zamlarla birlikte yılsonuna doğru belirgin yukarı yönlü revize ediliyor.

TÜİK verilerine göre, TÜFE Aralık'ta bir önceki aya göre yüzde 9 beklentisinin oldukça üzerinde yüzde 13.58 arttı. Kasım ayında yüzde 21.31 olan yıllık TÜFE'deki artış ise yüzde 36.08'ya yükseldi. Reuters anketinde beklenti yüzde 30.6 idi.

TCMB'nin 2021 Ekim ayı sonunda yayımladığı enflasyon raporunda 2021 için enflasyon tahmini yüzde 18.4 idi. Hükümetin 2022-2024 yıllarını kapsayan planını içeren OVP'ye göre ise TÜFE yüzde 16.2 bekleniyordu.

Verilere göre, Yİ-ÜFE Aralık'ta yüzde 19.08 artarken, yıllık üretici fiyatları enflasyonu Kasım'daki yüzde 54.62'den yüzde 79.89'a yükseldi. TCMB'nin son dönemde daha yakından izlediğini açıkladığı çekirdek enflasyon göstergelerinde de bozulma belirgin düzeyde. Özel kapsamlı TÜFE göstergelerinden "B" yıllık bazda Kasım'daki yüzde 18.43'ten yüzde 34.89'a, "C" ise yüzde 16.47'den yüzde 31.88'e yükseldi.

'REFAH PAYI' EKLEMESİ BEKLENİYOR

Öte yandan bugün açıklanan TÜİK verileri kamu çalışanları ve emeklilerin maaş artışlarını da belirliyor. TÜİK verilerine göre, memur ve memur emeklileri enflasyon farkı nedeniyle yüzde 22.48 ek zam, İşçi ve Bağ-Kur emeklileri ise yüzde 25.48 zam alacak. Ayrıca Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın bugün yapacağı açıklamada ilgili artışlara "refah payı" eklemesi de bekleniyor.

ENFLASYONDA EN KÖTÜ GERİDE KALMADI

Bürümcekçi Araştırma ve Danışmanlık Kurucu Ortağı Haluk Bürümcekçi, "TL'de bugüne göre daha fazla değer kaybının gözlenmediği durumda bile enflasyonun bu yıl Mayıs sonuna kadar yükselişini koruyarak yüzde 40-45 aralığına çıkabileceğini sonrasındaki gerileme ile yılı yüzde 25-30 aralığında kapatabileceğini düşünüyoruz" dedi.

YÜKSELİŞİN DEVAM EDECEĞİNİN EN ÖNEMLİ GÖSTERGELERİ

Ekonomistlere göre, asgari ücrete yapılan yüzde 50 zam, elektirik ücretlerine bazı tarifelerde yüzde 125'e ulaşan artış, doğalgaz ve akaryakıtta yapılan zamlar ve hepsinden önemlisi TL'nin son dönemde kayıplarının bir kısmını telafi etmesine rağmen 2021 yılını yüzde 44 değer kaybı ile tamamlaması TÜFE için yükselişin devam edeceğinin en önemli göstergeleri.

TAMPON İŞLEVİ GÖRECEK

Merkez Bankası (TCMB), Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın düşük faiz çağrısı ile birçok başkan ve yönetici değişimi sonrası geçen yılın son aylarında 500 baz puan faiz indirimine gitmiş, politika faizini yüzde 14'e çekmişti. TCMB üretim, ihracat ve cari dengede fazla verilmesini öngören ekonomik plan çerçevesinde, enflasyonun kısa vadede oynak bir seyir izlemesini beklediğini belirtmişti. Bankaya göre "geçici" unsurların etkisini kaybetmesi sonrasında parasal duruş enflasyonun düşüş eğilimine dönmesini sağlayacak bir tampon işlevi görecek.

Ancak bir süredir piyasa beklentileri TCMB arasında uyum ortadan kalktı. Piyasada enflasyonu geçici görülmüyor ve TCMB'nin para politikası ise enflasyon ile uyumsuzluğu konusunda ciddi eleştiriler alıyor.

TCMB'nin müdahale edebileceği ve edemeyeceği kalemleri ayrıştırarak politika oluşturduğunu söylediğini hatırlatan Spinn Consulting'den Ekonomist Özlem Derici Şengül, verilerin TCMB'nin müdahale etkisi olan kalemleri de içerecek şekilde bir yükselişe ve talep kaynaklı genele yayılmış bir enflasyon döngüsüne işaret ettiğini vurguladı ve şöyle devam etti:

"Bu durum acil olduğundan faiz oranları ivedilikle ve sert bir şekilde yükseltilmeli. Ancak TCMB'nin tepkisi büyük ihtimalle politika faizlerini sabit tutmak olacak. Yıllık enflasyon Mart ayında yüzde 40'lara, belki de yüzde 50 seviyesine ulaşacak. Ocak ayına kadar uygulanan tüm fiyat artışları da buna dahil edilecek. Bu doğal olarak kötü bir durum."

''BİR UYUYUN 6 AY SONRA UYANIN...''

Erdoğan ile Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati dahil siyasiler ise enflasyonun geçici olduğunda hemfikir. Nebati enflasyon için, "Birkaç ay keyif sürecek bazıları. Enflasyon şöyle oldu, böyle oldu (diye). Bu enflasyon önümüzdeki yıl geleceği noktalar...(için) heyecanlanıyorum. Hani şöyle hayal edersiniz ya bir uyusam da 6 ay sonra uyansam diye... Bir uyuyun 6 ay sonra uyanın Türkiye'de... Çok farklı noktalarda olacağız" demişti. Erdoğan ise TL'de yılın son günlerindeki değer kazancına dikkat çekmiş ve lokallerden TL'ye dönmelerini, esnafın da fiyatları artırdığı hızda düşürmesini istemişti.

TÜİK verisinin ayrıntılarına bakıldığında enflasyonun oldukça geniş bir bantta artmasına karşın birçok kalemde de yükselişler belirginleşmiş durumda.

TÜİK verilerine göre Aralık ayında ulaştırma kaleminde enflasyon yüzde 28.5 artarken, yıllık enflasyon ise yüzde 53.66'ya geldi. Ev eşyası grubunda aylık yüzde 16.54 olurken, yıllık enflasyon yüzde 41'e yaklaştı. Gıdada ise aylık yüzde 16, yıllık yüzde 43.8 enflasyon görüldü.

''HER ŞEYİ ELİNE YÜZÜNE BULAŞTIRDIN''

CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu ise, "TÜİK yıllık tüketici enflasyonunu yüzde 36.08 seviyesinde ilan etti. Makyajladıkları rakamlarda bile üretici enflasyonu yüzde 80'e dayanmış. Bu daha az üretim, daha fazla hayat pahalılığı demek. Ey Saraydaki ekonomi dehası, dokunduğun her şeyi eline yüzüne bulaştırdın" dedi. (CUMHURİYET)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Günün Karikatürü Tümü
banner96
banner177
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 21 42
3. Beşiktaş 22 35
4. Hatayspor 21 35
5. Başakşehir 20 34
6. Adana Demirspor 22 34
7. Fenerbahçe 21 33
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 22 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 21 37
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 21 27
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11
banner178
Anket Tümü
Olası bir erken seçimde veya 2023'te Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı adayı kim olmalı?