07.11.2022, 13:29

Ecevit’in Yunan şiiri, Tunç Soyer’in ‘barış’ dili

‘Düşmanını uzakta aramayacaksın’ diye bir söz vardır ya... Türk için o düşman Yunan… Hemen karşı kıyıda, her an alt edilmeye hazır… Coğrafya kaderimiz ya bizim; her an tetikte olmamız gerekir!

***

İzmir’in emperyalist düşman işgalinden kurtuluşunun 100’üncü yılına özel hazırladığımız İZ KURTULUŞ özel ilavesine nasıl bir katkı koyabilirim diye araştırırken hem tarihsel olanı hem güncel olanı aynı anda yakalamanın ne kadar zor olduğunu gördüm…

Ancak tecrübeli parlamento muhabiri ve yazar Türey Köse’nin Edebiyat Parçalayan Nutuklar kitabında yer verdiği ‘Kürsüde Şiirini Savunan Şair Başbakan Bülent Ecevit’ bölümünü okurken Tunç Başkan’ın bugünkü yaşadıklarına gittim…

Türey Köse bu kitabında; şair ve yazarlara karşı saldırı, küfür, nefret ve linç girişimlerinin Meclis’e yansımalarını, edebiyatçıların siyasetçilerin dilinde çektiği çileyi ele alıyor…

Kitabın sunuş yazısında şöyle diyor: “Yüz binlerce sayfalık tutanaklar; farklı dönemlerin tehdit algısını, korkularını, kavgalarını ortaya koyuyor…”

Yani ilk paragrafta bahsettiğim o ‘her an tetikte olma’ halinin Meclis’e yansımasına vurgu yapıyor…

Ve sunuş şöyle bitiriyor: “Zaman; edebiyatın hasını onurlandırıyor, iyi edebiyatçıyı ödüllendiriyor. Onlara küfredenleri, hakaret edenleri, saldıranları tarihe gömüyor.”

Bu da birazdan bahsedeceğim tarihe iz bırakacak olanların zamana ihtiyacı olduğuna vurgu yapıyor…

***

Şimdi gelelim kitabın Ecevit bölümüne... Türey Köse’nin aktardığına göre Ecevit’in imlasız kaleme aldığı Türk-Yunan Şiiri başını parlamentoda çok ağrıtır…

sıla derdine düşünce anlarsın
yunanlıyla kardeş olduğunu
bir rum şarkısı duyunca gör
gurbet elde istanbul çocuğunu

türkçenin ferah gönlünce küfretmişiz
olmuşuz kanlı bıçaklı
yine de bir sevgidir içimizde
böyle barış günlerinde saklı

bir soyun kanı olmasın varsın
damarlarımızda akan kan
içimizde şu deli rüzgâr
bir havadan

Bu yağmurla cömert
bu güneşle sıcak
gönlümüzden bahar dolusu kopan
iyilikler kucak kucak

bu sudan bu tattandır ikimizde de günah
bütün içkiler gibi zararı kadar leziz
bir iklimin meyvasından sızdırılmış
bir içkidir kötülüklerimiz

aramızda bir mavi büyü
bir sıcak deniz
kıyılarında birbirinden güzel
iki milletiz

bizimle dirilecek bir gün
Egenin altın çağı
yanıp yarının ateşinden
eskinin ocağı

önce bir kahkaha çalınır kulağına
sonra rum şiveli Türkçeler
o Boğazdan söz eder
sen rakıyı hatırlarsın

Yunanlıyla kardeş olduğunu
sıla derdine düşünce anlarsın

***

Gençlik yıllarında Londra’da yazdığı bu şiir, Ecevit siyasete girdikten sonra sık sık sağcı politikacılar tarafından gündeme getirilir…

18 Haziran 1974’teki bir Meclis görüşmesinde DP’li bir vekil, CHP’li vekile, “Tavsiyem, sayın Başbakanın ‘Atinalı kardeşine’ yazdığı şiiri okumanız” der.

Ecevit ise bu sataşma sonrasında, yıllar önce yazdığı şiirini şöyle savunur: “Yurt dışına gidenler itiraf etmeseler bile o şiirdeki duyguları içlerinde duyarlar. (AP sıralarından “Asla” sesleri) Yabancılık duygusunun yalnızlığı içindeyken bu bölgenin milletlerinden bir fertle karşılaşırsanız; söylediğiniz ve zevk aldığınız türküler aynıdır, yediğiniz yemek aynıdır, içtiğiniz içki aynıdır, acıyı ve sevinci dile getirişiniz aynıdır. Devletler arasında gerginlik bulunsa bile siz o bölgenin insanları olarak birbirinizi gördüğünüzde ister istemez bir yakınlık duyarsınız. Bazılarınız ‘Asla’ dediler. Bu duygudan korkmayınız arkadaşlarım. Bu insanca bir duygudur.”

Bunun ardından AP’li bir vekil ‘Komünistleri dost mu sayıyorsunuz’ diye çıkışır…

Bu olaydan iki hafta sonra 3 Temmuz 1974 günü de Türk-Yunan ilişkileriyle ilgili bilgi vermek için Meclis kürsüsüne çıktığında Ecevit’e yine bu şiirine atıfla “Kardeşin” denilerek sataşılır… Ecevit de “Biz bütün insanlığa kardeş gözüyle bakıyoruz” karşılığını verir. AP Genel Başkanı Süleyman Demirel de aynı gün Ecevit’i eleştirir.

***

O günlerde Yunan dostları ve kardeşleri nedeniyle suçlanan Ecevit; birkaç hafta sonra, Kıbrıs'ta Türklerin Rumlar tarafından uğradığı baskı ve zulmün önüne geçmek, adada barışı ve huzuru tesis etmek amacıyla düzenlenen Barış Harekâtı’nın Başbakanı, kahramanı olur… Tarihe büyük bir iz bırakır… Ecevit’e saldıranları ise bugün neredeyse hiç kimse hatırlamaz!

***

Kitaptaki bu bölümü okurken Tunç Başkan’ın bugün yaşadıklarına gittim dedim ya… Tunç Soyer’in şair yönü var mı bilemem ama Bülent Ecevit kadar incelikli, barışçıl ve yurtsever olduğunu adım kadar iyi biliyorum…

Çünkü Tunç Başkan da hep ‘dostları’ nedeniyle suçlandı, söylemediği sözler üzerinden yargılandı, bir iskeleye koymadığı ‘Yunan Kralı’ ismiyle algı yaratıldı, İzmir için projeler üretirken ‘bölücülükle’ itham edildi, barış afişi astığı için linçe uğradı, Atatürk’ün sözlerine atıf yaptığı için resmen düşman ilan edildi, yerli ve milli olmamakla hedef alındı...

Ama elbette o aynı Ecevit gibi hiçbirine aldırmadı, en iyi bildiği barış yolundan yürüdü, ‘Yunan’ı denize döktük’ hamasetine değil de ‘Barışa ekmek ve su kadar ihtiyacımız var’ gerçekliğine vurgu yaptı. Günü geldiğinde de Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en görkemli kurtuluş coşkusunu sadece İzmir’e değil, tüm Türkiye’ye yaşattı… Tarihin en onurlu mücadelesinin 100’üncü yılında -iktidarın çıkardığı tartışmaları da düşünürsek- tarihe büyük bir iz bıraktı…

***

Özetle… Zaman; edebiyatın hasını onurlandırdığı gibi siyasetin de hasını onurlandıracak; iyi siyasetçiyi ödüllendirecek. Onlara küfredenleri, hakaret edenleri, saldıranları da tarihe gömecek.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Günün Karikatürü Tümü
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Bodrumspor 14 22
8. Bandırmaspor 14 21
9. Manisa FK 13 20
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 13 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Anket Tümü
Olası bir erken seçimde veya 2023'te Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı adayı kim olmalı?