‘Kültürpark için aceleci kararlardan vazgeçilmeli’

Kültürpark Revizyon Projesi, TMMOB’un ilan ettiği İzmir Kent Suçları Haritasında yer alan 72 kent suçundan biri. İzmir Şehir Plancıları Oda Başkanı Özlem Şenyol Kocaer ile Kültürpark’ın korunarak nasıl geçmişe miras bırakılabileceğini konuştuk.

ÇEVRE 17.01.2020, 11:01
‘Kültürpark için aceleci kararlardan vazgeçilmeli’

ASYA YAŞARİKİZ / İZ GAZETE - Kültürpark, 1936 yılında açıldığından bu yana İzmirlilerin buluşma noktası. Birçok İzmirlinin çocukluğunun geçtiği Kültürpark, ne yazık ki son zamanlarda bir endişe konusu olarak kamuoyunda tartışılıyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, 2019 Kasım ayında Kültürpark içinde yer alan dokuz yapının ‘fuzuli işgalci’ konumundaki kiracıları mahkeme kararıyla tahliye etti ve yapıların yıkımı gerçekleşti.

Kentin sevilen simgesi Kültürpark'ı iyileştirme çalışmaları kapsamında, Büyükşehir Belediyesi Kasım ayında tahliye işlemleri biten Ada ve Göl gazinolarının restorasyon çalışmalarına başladı. İzmir’in tarihsel ve kültürel mirasında önemli bir yere sahip Ada ve Göl gazinolarının zaman içerisinde hasar gören mekanlar aslına uygun bir şekilde restore edilecek. Restorasyon çalışmaları tamamlandıktan sonra iki yapı da işlevlendirilerek hizmet vermeye devam edecek.

Kültürpark tartışmaları ise, Kültürpark’ta yer alan hangarlar, üretici pazarı gibi Kültürpark’a zarar verdiği iddia edilen gelişmeler etrafında dönüyor.

TMMOB’un ilan ettiği 72 kent suçundan biri olan Kültürpark Revizyon Projesi’ni İzmir Şehir Plancıları Oda Başkanı Özlem Şenyol Kocaer ile konuştuk.

Kültürpark Revizyon Projesi neden bir kent suçu?

Bilimsel ve hukuki zeminden baktığımızda İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin 2016 yılında Kültür Varlıkları 1 No.lu Koruma Kurulu'na sunduğu Kültürpark Revizyon Projesi, hem doğal hem de tarihi sit statüsünde korunması gereken bir alan olan Kültürpark'ın Koruma Amaçlı İmar Planı olmadan mevzuatlara aykırı bir şekilde hazırlanmıştır. Bu nedenle de Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından proje onayı Kurul tarafından reddedilmiştir. Ancak bir diğer önemli tarafı ise kamu vicdanı yönünden baktığımızda ise kentin bu kadar sahiplendiği ve tarihsel süreci içinde kamuya mal olmuş böylesi önemli kamusal bir kent parçası olan park, katılımcı bir yaklaşım izlenmeden yalnızca çeşitli kesimleri konuya müdahil ederek projeyi koruma kurulundan geçirmeye çalışmıştır. Dolayısıyla Kültürpark Revizyon Projesi hukuki, bilimsel ve yönetim süreçleri açısından bir kent suçu niteliğindedir.

NE OLMALI?

Kültürpark’ta ne olmalı, ne olmamalı?

Kültürparkta başta ağaç olmalıdır. Bu kapsamda mevcut bitki örtüsüne zarar veren kullanımlardan arındırılmalıdır.

Tarihi, doğal ve kültürel değerlerini ön plana çıkartacak ve koruyacak fonksiyonlara yönelik kullanımlar olmalıdır.

Kültürpark’ın içinde tarihi değere sahip yapıların korunması sağlanmalıdır.

Kültürpark araç kullanımından arındırılmalıdır. Bisiklet ve yaya yolları ile planlanmalıdır.

Kültürpark içindeki geçici kaydıyla inşa edilmiş olan hangarların kaldırılıp yerlerinin yeşil alan olarak kent parkına katılması sağlanmalıdır.

Kültürpark’ta bilim insanlarının özenli çalışmalar sonucu üzerinde uzlaştıkları ağaçlar hariç hiç bir ağacın kesilmemesi, taşınmaması gerekmektedir.

Kültürpark’ta asfalt, beton, kaldırım taşı döşemelerin azaltılmasını tüm çağdaş kent parklarında olduğu gibi doğal, toprak zeminler tasarlanmalıdır.

GELECEĞE BIRAKILMALI

Kültürpark ile ilgili talepleriniz neler? Kültürpark nasıl korunmalı?

Bir an önce Kültürpark'ı bir kent parkı olarak ele alan, gelecek nesillere tarihi, kültürel, doğal tüm değerlerini koruma altına alacak, katılımcı bir anlayışla hazırlanacak, alan yönetim planı ile birlikte Koruma Amaçlı İmar Planı hazırlanması gerekmektedir. Plan kararlarının sağlıklı olması için ise öncelikle alanın geçmişinden bugüne taşıdığı doğal, tarihi, kültürel mevcut veya hafızalardaki değerlerine ilişkin envanter çalışmalarının yapılması gerekmektedir. Envanter çalışmalarında yararlanılabilecek Kültürpark’a ilişkin bilimsel çalışmalar oldukça fazladır. Bunun yanında doğal ve kültürel değerlerin yıpranmasını engelleyici bakım önerileri geliştirilmelidir. Bu kapsamda yapılacak Uluslararası UNESCO’nun önderlik ettiği anlaşmalar ve Venedik Tüzüğü ilkelerinin rehberliğinde uygulamalar gerçekleştirilmelidir. Ayrıca yapılacak bu çalışmalar disiplinlerarası bir çalışmayı gerektirmektedir. Koruma Amaçlı İmar Planı yazılı ve yasal bir belgedir. Bu yasal belgeye kentteki tüm aktörlerin ve yaşayanların sahip çıkması büyük önem taşımaktadır.

Kültürpark’taki canlıların yaşam alanlarına saygılı flora ve faunasının korunup geliştirildiği bir kent parkı kimliğinin ön plana çıkartacak doğal yapısının sağlıklaştırılması gerekmektedir.

Gündelik veya popüler talepler üzerinden Kültürpark’ın geleceğini etkileyecek aceleci kararlardan vazgeçilmelidir. Bilimin ve hukukun yolundan demokratik bir anlayışla Kültürpark’ın korunmaya alınması kesinlikle zor değildir. Yeter ki sağlam adımlarla yola başlansın.

NEFES ALMA ALANI

Dünyada kent yaşamının odağı olan ve korunan Kültürpark gibi alanlar var mı?

Dünyada kente büyük değer katan, kentin ortasında kalmış yoğun yeşil dokusuyla ön plana çıkmış hektarlarca büyüklükte nitelikte park alanları vardır. Bunlara örnek Amsterdam’daki Vondelpark, Rusya’daki Gorki Parkı, NewYork’ta Central Park ve Londra’daki Hyde Park bunlara örnek verilebilir. Söz konusu parkların tarihi belki Kültürpark’ın tarihinden daha eskilere dayanmaktadır. Ancak günümüze kadar doğal yapısını korumuş ve kentlerde önemli bir nefes alma alanı yaratmaktadır. Bu alanlara yönelik uluslararası sözleşmelere uygun yapılan planlarla geleceği koruma altına alınmış ve gerekli düzenleme ve sağlıklaştırma çalışmaları da yine yönetim planları ile sağlanmaktadır.

TARİHSEL BİR MİRAS OALRAK KÜLTÜRPARK

Kültürpark’ın kuruluş fikri, İzmirli gazeteci Suad Yurdkoru’nun 1933’teki Moskova gezisi izlenimleriyle şekillendi. Halkevi sporcularının müsabakalarına İzmir Futbol Heyeti Fahri Reisi olarak katılan Yurdkoru, İzmir Belediye Başkanı Dr. Behçet Uz’a, Rusya’nın başkentindeki Gorki Parkı’ndan söz etmişti. Uz da Moskova’ya inceleme gezisi düzenledi ve park fikrini fuar ile birleştirdi; Kültürpark projesini geliştirdi. Kültürpark, Arsıulusal İzmir Fuarı ile birlikte 1 Eylül 1936’da açıldı. Park alanının bir yerinde toplanan molozlar da değerlendirilmiş, bir ada ve çevresinde göl oluşturulmuştu. Bugün üzerinde Ada Gazinosu’nun bulunduğu adanın yapımı 1938’de tamamlandı.

Yorumlar (1)
Ali AKGÖK 5 ay önce
En başta saygıdeğer halkımız olmak üzere kamu alem bilsin ki
biz kamuya aykırı
her adıma, her tercihe, her uygulamaya karşı duracağız.

Kente ilişkin
verilen yanlış kararlardan
hızla geri dönülmesini,
kamusalcı anlayışta siyasetin
tercih edilmesini,
kentten
ve kamudan yana kararlar alınmasını, sermaye ile araya mesafe konulmasını TALEP EDİYORUZ, İSTİYORUZ.

Ve evet BİZ
“istemezükçü” değil
neyi, ne için istediğini bilen İSTERİZCİLERİZ.
KÜLTÜRPARK PLATFORMU
ve
İZMİR YAŞAM ALANLARI
Günün Karikatürü Tümü
banner96
banner178
19°
açık
Anket Tümü
'Yeni normal'e geçişi erken buluyor musunuz?