14.12.2018, 11:29

Bir şehrin demokrasi merkezi neresidir?

Başlığı okuyunca “Genellikle bisiklet ve bisikletli ulaşım yazıyordun yoksa yerel seçim arifesinde sen de siyaset rüzgarlarına yelken mi açtın?” diye düşünenler olacaktır.

Acaba öyle mi? Hep birlikte bakalım.

Gündelik konuşmalarımızda tepeden inme birtakım uygulamalar ya da dayatmalara söz geldiğinde, bunun koşulsuz kabulünden rahatsızlık hissederken, toplumun demokrasiyi hazmetmemiş olmasından, bu tür uygulamaların bir dayatma olduğundan ya da demokrasinin bu toplumda yeterince kök salmadığından dem vururuz. Bireylerin demokrasiyi özümseyemediği çeşitli örnekler ile dillendirilir çoğu kez bu noktada. Fakat demokratik anlayışın nasıl yerleşeceği konusunda net değildir çoğu kez kimse. Birçok fikir ve uygulama örneği verilir batı toplumlarından.

Oysa elimizde birkaç enstrüman var. Sadece biraz bakış açımızı değiştirip derinlemesine yaklaşmak yeterli diye düşünüyorum.

Sorunun cevabı aslında burnumuzun dibinde desek yanlış olmaz. Çünkü bir toplumda demokrasinin merkezlerinden birisi toplu ulaşım araçlarıdır. Nasıl yani diyebilirsiniz? Bir otobüs, bir metro vagonu, bir tramvay nasıl demokrasinin merkezi olabilir? Gelin birlikte anlatmaya çalışalım.

En basit anlatımla gidelim. Düşünün herkes ile ama toplum her kesiminden, her gelir seviyesinden, her etnik kökenlisinden insanlarla bir yere eşit katılımda bulunuyorsunuz ve eşit şartlarda fayda sağlıyorsunuz. Bunun adı düpedüz demokrasi değildir de nedir? Üstelik bunu pazarlıksız, koşulsuz, doğrudan kabul ile yapıyorsunuz.

Örneğin metroya biniyorsanız 3 TL yerine 10 TL verip daha rahat ya da daha az kalabalık bir vagon talebiniz olamaz. Bunu bilerek ve kabul ederek orada bulunuyorsunuz. Sizinle birlikte yüzlerce insanla aynı duygu ve düşünce içinde orada bulunuyorsunuz.

Bu noktadan baktığınızda bir kentte ne kadar yaygın ne kadar kolay erişilebilir ne kadar konforlu ulaşım modları varsa o şehirde demokratik anlayışın o kadar geliştiğini, kökleşmiş olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Bizler bunu birer konfor unsuru olarak görsek de aslında bu durum o şehirde yaşayan insanların düşünce hayatında ve ulaşımda harcadığı zaman dışındaki hayatlarında da demokratik anlayışın, eşitlik ve eşit koşullarda var olma duygusunu beslediğini söyleyebiliriz.

Ulaşım sorunlarının çözümüne ve ulaşıma dair meselelere aslında biraz da bu noktadan bakmak gerekli. Ulaşım plancıları yaptıkları işe biraz da bu noktadan bakmak durumdalar. Ulaşımı planlarken ya da toplu ulaşım yatırımı yaparken (dikkat kişisel otomobiller için yol değil) konuya biraz da bu açıdan yaklaşmalarını öneririm. Sadece ulaşım yatırımı değil toplumun demokrasi anlayışının inşasını da planlar ulaşım plancıları.

DEMOKRATİK ULAŞIM VE TOPLU ULAŞIMIN DEMOKRATİKLİĞİ

“Demokratik Ulaşım Hakkı” dediğimiz şeyin ulaşım adına tüm unsurların (yaya, bisikletli, toplu ulaşım) şehirde adil alan paylaşımına şehirde eşit alana sahip olmasını ifade ederken, burada bahsettiğimiz kavram ise “Toplu Ulaşımın Demokratikliği” dir. İki kavram da birbirinden önemli iken birbirine karıştırılmaması gereken kavramlardır.

Tabi toplu ulaşımın demokratikliğinden bahsederken tam tersi durumun da anti-demokratik temelinden söz etmemiz mümkündür. Bireysel kullanıma yönelik özel otomobiller için yol yapan, köprü yapan, alt geçit, üst geçit yapan, bunu ulaşım çözümü diye topluma dayatan her kim varsa bilin ki o, toplumun atomize olmasına, bireyselleşmesine, kitlelerin birbirinde ayrılmasına hizmet ediyordur. Bilerek yapmıyorsa fena, bilerek yapıyorsa daha fena bir durum.

Bu sütunda daha önce “Otoyoldan Demokrasi Çıkmaz” demiştim. Merak edenler neden böyle düşündüğüme bu linkten ulaşabilir.
https://www.izgazete.net/otoyoldan-demokrasi-cikmaz-makale,395.html

Halen aynı noktadayım. Demokrasi inşasının en önemli ayağı yol, köprü veya tünel değil toplu ulaşımdır.

Yazıyı Bogota belediye eski başkanı Gustavo Petro’nun sözü ile bitirelim. Demokrasi ve gelişmişlik endekslerine de atıfta bulunarak.

“Gelişmiş ülke, fakirlerin bile arabaya bindiği ülke değil, zenginlerin bile otobüse bindiği bir ülkedir.”

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Günün Karikatürü Tümü
banner96
banner177
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
banner178
Anket Tümü
Olası bir erken seçimde veya 2023'te Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı adayı kim olmalı?