21.11.2022, 08:02

Atakent Anadolu Lisesi’nde yönetişim dersleri

Bilgisayarıma indirdiğim ve okumaya başladığım 5 Ağustos 2022 tarihli rapor ABD’nin Alaska eyaletinin güneyinde yer alan bir kent olan Anchorage’daki Ursa Major ilkokulunun depreme dayanıklılık durumunu ele alıyor. 33 sayfalık raporun ilk 7 sayfasında eyalete kayıtlı mühendis David Bentti tarafından kaleme alınmış ve imzalanmış bir değerlendirme mevcut. Sonrasında ise değerlendirmeyi destekleyen 25 sayfalık ekler bulunuyor. Rapor özetle, 1952 yılında inşa edilen ilkokulun gelecekte meydana gelebilecek bir depremde güvenilir olmayacağını öne sürüyor. Bu da öğrencilerin başka okullara yönlendirilmesi sonucunu doğuruyor. Rapor daha yayınlanmadan içeriği hakkında ilgili ilkokul, kamuoyu ve medya bilgilendiriliyor. Halen, ilkokulun web sitesine giren kullanıcılar ilk olarak okulun taşınması ile ilgili bilgilendirmeye yönlendiren ve büyük puntolarla yazılmış “Taşınma Projesi”’ linkini görüyorlar.

Anchorage’da geçen ağustos başında bunlar yaşanırken, aynı günlerde İzmir Karşıyaka’da ülkenin en başarılı eğitim kurumlarının arasında yer alan Atakent Anadolu Lisesi’nin velileri, İzmir Milletvekilleri, Karşıyaka Belediyesi ve İzmir Mimarlar Odası, Atakent Anadolu Lisesi’nin yıkılması ve yeniden yapılması kararına temel teşkil eden belgeyi arıyorlardı. Belgenin internette olmaması sürpriz değildi ama yetkili makamlara yaptıkları müracaatlardan sonra da belgeye ulaşamamışlardı. Hala da ulaşıldığına dair bir bilgi yok. Atakent Anadolu Lisesi’nin web sitesine girildiğinde ise taşınma ile ilgili hiçbir bilgi yok. Gerçekten çok ilginç. Web sitesi bilgilendirme amacına uygun olarak kullanılmalı.

Nasıl oluyor da ta dünyanın öbür ucundaki bir okulun depreme karşı dayanıklılık raporuna ulaşabiliyorum ama evime bir buçuk kilometre uzaklıktaki okulla ilgili rapora ulaşamıyorum? Kimse ulaşamıyor. Bu işte bir yanlışlık var.

İnternette başka okullara ilişkin depreme dayanıklılık raporlarını araştırmaya devam ediyorum. Bu defa karşıma ABD’nin Washington eyaletindeki 339 okul binasının depreme dayanıklılığı konusunda değerlendirmeler sunan 30 Haziran 2021 tarihli rapor geliyor. 148 sayfalık belge eyaletin Doğal Kaynaklar Bakanlığı tarafından hazırlanmış.

Tuhaf bir süreç

2022 Temmuz’unun son günlerinde Atakent Anadolu Lisesi’nin öğrencileri ve velileri okulların açılmasına az bir süre varken okul binasının depreme dayanıksız olması nedeniyle yıkılacağı haberini aldılar. Oysaki 30 Ekim Depremi’nin hemen ardından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı binaların hasar durumlarını tespit etmiş ve ilgilileri bilgilendirmişti. Atakent Anadolu Lisesi ile ilgili bir sorun açıklanmamıştı. Bakanlığın riskli yapı süreçlerinin onaylarının girildiği Afet Riski Altındaki Alanların Dönüşümü Sistemi’nde de Lise ile ilgili bir kayıt yoktu.

Veliler yer altından yer üstüne çıkan bu gerilimi azaltmak için, yıkım ve öğrencilerin başka okula nakledilmesi kararına gerekçe oluşturan belgeye erişmek istediler. Bu belgede bulacaklarını düşündükleri makul ve mantıklı gerekçeler onların ve öğrencilerin üzerindeki gerilimi azaltabilirdi. Ama belgeyi tüm çabalarına karşın elde edemediler. Okulun depreme dayanıklı olmadığı 2010 yılında Pamukkale Üniversitesi tarafından bir raporla tespit edilmiş. Peki, bu rapor neden Dokuz Eylül Üniversitesi, Ege Üniversitesi ya da İzmir’den bir kuruma hazırlatılmak yerine Pamukkale Üniversitesi’ne hazırlatılmıştı? Madem binanın depremde yıkılma riski vardı, neden bu kadar beklenmişti? Bu soruların yanıtlarına da ulaşılamadı. İzmir Milletvekilleri, Karşıyaka Belediyesi, Mimarlar Odası, veliler, öğrenciler, medya bu sorulara tatmin edici bir yanıt bulamadı. Okul binasının depreme dayanıklığının bağımsız bir uzman heyetçe yapılması önerildi. Buna da olumlu bir yanıt gelmedi. Bir başka şaşırtıcı bilgi de okulun 2022-2023 eğitim-öğretim yılı için 300 yeni öğrenci kabul etmiş olması.

Başka artçı şoklar da yaşandı. İzmir’deki yetkililerden Pamukkale Üniversitesi’nin hazırladığı rapor temin edilemeyince bu kez okulun depreme dayanıksız olduğunu belirten belge Pamukkale Üniversitesi’nden istendi. Üniversite, okuldan örnek alınmadığını, kendilerine verilen örneği inceledikleri cevabını verdi. Veliler Atakent Anadolu Lisesi öğrencilerinin aktarılacağı Süleyman Demirel Lisesi’nin depreme dayanıklılığı hakkında yazılmış bir belge olup olmadığını araştırmaya başladılar. Bu arayışlarında da bir sonuç alamadılar.

Yönetişim, hesap verebilirlik, şeffaflık, paydaşlarla ilişkiler

Türkiye ciddi deprem riski altında yaşayan ve zaman zaman da ciddi maddi/manevi zararlara yol açan depremlerin gerçekleştiği bir ülke. Depremde yıkılma riski olan bir okulun hangi şartlarda nasıl yıkılacağı ve yeniden yapılacağının da su gibi akıp giden, alışılmış ve tartışmasız bir süreç olması gerekirken konunun bu kadar tutarsızlıkla dolu bir meseleye dönüşmesi, kamuoyunun aklına takılan soruların yetkililerce (ısrarla) yanıtlanmaması pek çok soruyu akla getiriyor.

Öncelikle, sorumlulukların net bir şekilde anlaşılması gerekiyor. Örneğin; İzmir’deki Anadolu Liselerinin depreme karşı dayanıklılığının test edilmesinden Pamukkale Üniversitesi mi sorumlu? Atakent Lisesi’nin depreme dayanıklılık raporunu neden Pamukkale Üniversitesi hazırlıyor? Neye göre seçilmiş bu üniversite? Pamukkale Üniversitesi bu raporların isabetliliği ile ilgili olarak kime hesap veriyor? Pamukkale Üniversitesi üniversite olarak mı bu rapordan sorumlu? Üniversitenin hangi departmanından hangi bölümden hangi kürsüsünden kimler bu raporu hazırlamış? Raporun hazırlanmasını kim istemiş? Rapor kimlerle paylaşılmış? Raporu görenler ne yapmış?

Hesap verebilirlik çok önemli. Çünkü depreme dayanıklılık testi de yıkım da yeniden inşa da vatandaşın ödediği vergilerle finanse ediliyor. Ayrıca konunun eğitim gibi çok saygın bir alanla ilgili olması, süreçlerin tamamının herkese örnek olacak ve hatta onları eğitecek bir şeffaflıkla yürütülmesi gerekliliğini doğuruyor.

Hesap verebilirliğin, şeffaflığın, paydaşlarla iş birliğinin önemi her yerde vurgulanıyor. Örneğin OECD’nin Mart 2017 tarihli Okulların Sismik Güvenliği için 7 Prensip raporunda ön plana çıkan hususlara birazcık dikkat edilse böyle bir kafa karışıklığı yaşanmayabilirdi. Birleşmiş Milletlerin, Dünya Bankasının ve diğer pek çok kuruluşun bu alanda pek çok çalışmaları var.

Görev “yık-yap” tan ibaret değil. Görev aynı zamanda, yıkılıp yapılan şeyle ilgili insanları (öğrenci, veli, kurucu müdür, kantinci, okulun önündeki simitçi, mezunlar, muhtar, belediye vs.) kırmamayı, aidiyet ve güven duygularını zedelemeden ilerlemeyi, gönülleri almayı da içeriyor. Bunu yapabilmenin en kestirme yolu da daha modern bir yönetişim anlayışı ile çalışmak.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
banner238
Günün Karikatürü Tümü
banner96
banner237
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 15 34
2. Rizespor 14 25
3. Pendikspor 14 25
4. Keçiörengücü 14 25
5. Boluspor 14 25
6. Samsunspor 14 24
7. Manisa FK 14 23
8. Bodrumspor 14 22
9. Bandırmaspor 14 21
10. Sakaryaspor 15 19
11. Altay 14 18
12. Adanaspor 14 17
13. Göztepe 13 17
14. Tuzlaspor 14 16
15. Erzurumspor 14 14
16. Altınordu 14 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 14 7
19. Denizlispor 14 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Anket Tümü
Olası bir erken seçimde veya 2023'te Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı adayı kim olmalı?